همين خدايى كه ما پرستش مىكنيم آفريده يا او استقلال دارد و زردشت گفته آن را بگذاريد كنار ، فقط اين را پرستش كنيد ؟ عرض كرديم از آنچه كه باقى مانده ، ما بيش از اين نمىتوانيم بفهميم ، اما در واقع و نفس الامر چگونه بوده ، شايد واقع و نفس الامر همين طورى است كه شما مىگوييد ، و ما روى معتقدات مذهبى خودمان بايد هم همين جور قائل بشويم .
- ما براى پيامبران معمولا كنيههايى قائليم ، مثلا مىگوييم ابراهيم خليل الله ، عيسى روح الله ، موسى كليم الله . مطمئنا اينها كفر نيست و با وحدانيت خدا مغاير نيست ولى مىخواستم از حضورتان استفسار كنم كه با در نظر گرفتن اينكه عيسى يكى از پيغمبران بزرگ است و امت خودش را به يكتاپرستى دعوت كرده و به دوتاپرستى دعوت نكرده ، وقتى مىگويند عيسى پسر خداست آيا نمىشود تشبيه كرد ؟ وقتى ما مىگوييم موسى زبان خداست ، آنها هم يك چنين تشبيهى دارند مىكنند نه به حقيقت عيسى پدرى داشته باشد آن پدر جسمانى كه ما مىگوييم .
جواب : عمده ، اين قسمت دوم بيان جنابعالى است . در قسمت اول فرموديد هر پيغمبرى را به يك عنوانى خواندهاند : خليل الله ، كليم الله ، حبيب الله . ولى در قسمت دوم هدفتان اين بود كه شايد اينها كه عيسى را ابن الله مىگويند نوعى مجاز گويى است . اصلا لزومى نداشت كه شما آن مطلب را مقدمه ذكر كنيد . « خليل الله » مىگوييم يعنى دوست خدا . آن اصلا مجاز هم نيست . يا مىگوييم « روح الله » به اعتبار اينكه خداوند به تعبير قرآن از روح خودش در آن دميد كه فرزند شد . همين طور « حبيب الله » . تقرير بهتر اين بود كه شما مىگفتيد شايد كسانى كه مىگويند « عيسى پسر خداست » نمىخواهند واقعا قائل باشند كه عيسى پسر خداست ، خواستهاند مجازى بگويند يعنى خواستهاند بگويند كه اين قدر به خدا نزديك است كه يك پسر به پدرش نزديك است . در اينكه خود حضرت عيساى مسيح چنين چيزى نگفته است شكى نيست . اصلا عقيده ما مسلمانها و نصّ قرآن كريم اين است كه عيسى مردم را به يگانهپرستى و خداپرستى دعوت كرده و خودش را فقط بندهء خدا معرفى كرده است . در اين بحثى نيست ، صحبت در اين است كه اين كلمهء « ابن الله » كه اينها مىگويند ، چه مىگويند ؟ وقتى كه ما به معتقدين به « ابن الله » مراجعه مىكنيم مىبينيم اين مطلبى را كه شما مىگوييد نمىگويند . شما هنوز هم در تعبيرات مسيحيها مىبينيد مىگويند
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 599
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٩٩