اين شخص از جانب خداوند است ؟ اين سه قسمت ، بحث در باب معجزه ، كه اگر اجازه بفرماييد امروز بحث خودمان را اينجا خاتمه دهيم .
سؤال : چطور مىشود به خودمان بقبولانيم اين معجزه را همان خدايى كه اين آسمان و زمين را خلق كرده به اين پيغمبر [ عطا كرده است ] ؟
جواب : همان بحث دلالت مىشود كه عرض كرديم از چه راه ما بگوييم معجزه آيت است . « آيت است » يعنى اينكه نشان مىدهد كه اين از جانب خداست . ممكن است آن طور نباشد يعنى معجزه به همان معنا خرق عادتى باشد ولى اين يك نوع قوّت روحى و شخصى باشد و يا بالاتر ، خود قرآن يك سلسله شياطين را مىپذيرد و حتى مىپذيرد كه
إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ
( 1 ) گاهى شيطانها هم يك چيزهايى را به دوستانشان خبر مىدهند . اگر ملاك ، خرق عادت است ، من چه مىدانم اين رحمانى است و از ناحيه خدا يا شيطانى است و از ناحيهء شيطان ؟ بله آن ، بحثى است و در همين سه بحث ما داخل است .
سؤال : راجع به معجزهء شقّ القمر كه [ به پيغمبر اسلام ] نسبت مىدهند اولا آنچه كه در افواه جارى است [ اين است كه ] مىگويند فلان كس شقّ القمر كرد . اين حكايت مىكند از اينكه شقّ القمر را پذيرفتهاند و به آيهء قرآن هم
اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ
استناد مىكنند . آيا اين واقعا از جنبهء حقيقت و احاديث واقعيت داشته ؟
جواب : اين سؤالى كه كرديد يك بحث بر بحثهاى ما افزود و آن اينكه راجع به خصوص معجزات حضرت رسول بحث كنيم كه يكى از آنها شقّ القمر است . الآن نمىتوانم جوابى بدهم .
يُعْرِضُوا وَ يَقُولُوا سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ
( 2 ) دلالت مىكند بر اين كه شايد واقعيتى بوده .
- [ سؤال نامفهوم ] .
هامش
( 1 ) . انعام / 121 .
( 2 ) . قمر / 2 .