الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ . ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ . ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ ( 1 ) .
خدايى كه هر چه آفريد نيكو آفريد . آغاز خلقت انسان را از گل قرار داد ؛ بعد نسل او را از خلاصه و شيرهء كشيدهء آب پست قرار داده است ؛ سپس آن نسل را تعديل كرد و از روح خويش در آن دميد و براى شما گوش و چشمها و دلها قرار داد . امّا كم سپاسگزارى مىكنيد .
در آيهء ديگر در سورهء اعراف مىفرمايد :
وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ . . . ( 2 )
در اينجا مىفرمايد شما را آفريديم ؛ بعد صورت بخشيديم ؛ بعد امر كرديم فرشتگان را براى شما خضوع كنند و فقط شيطان ابا كرد . آن كس كه گفته شد براى او خضوع كنيد همان است كه در آيات ديگر نسبت نفخ روح را به او داده است .
گذشته از اينها ساير آيات كريمهء قرآن بر اين مطلب دلالت مىكند كه تنها آدم اوّل نيست كه با نفخهء الهى آفريده شده است .
داستان آدم در قرآن
نكتهء عجيب اين است كه در قرآن كريم قضيّه و داستان آدم ابو البشر آمده ولى به عنوان يك تعليم ديگرى نه به عنوان شهادت بر توحيد و اينكه به دليل اينكه زندگى بشر به آن صورت آغاز شده پس به خدايى خدا اعتراف كنيد . البتّه قرآن كريم خلقت آدم را به كيفيّت خاصّى بيان فرموده كه كم و بيش مىدانيم و به فرض اينكه نظريّههاى علم الحيات هم به حدّ تحقيق رسيده باشد و قانون اشتقاق انواع مسلّم باشد ، دليلى در دست نيست كه ممكن نيست يك انقلاب دفعى پيش آيد و يك جهش عظيم رخ دهد و در
هامش
( 1 ) . سجده / 7 - 9 .
( 2 ) . اعراف / 11 .