چشمها او را نمىبيند و او چشمها را مىيابد . او لطيف ( غير قابل رؤيت ) است و آگاه ( دريابندهء چشمها و غير چشمها ) .
امّا اشاعره سخت معتقدند كه خداوند با چشم ديده مىشود ولى در قيامت .
اشاعره نيز به برخى احاديث و آيات بر مدّعاى خود استدلال مىكنند ، از جمله آيهء كريمهء :
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ( 1 ) .
چهرههايى در آن روز خرّم و نگرنده به سوى پروردگار خويشاند .
شيعه معتقد است كه خداوند با چشم هرگز ديده نمىشود ، نه در دنيا و نه در آخرت ، امّا حدّ اعلاى ايمان هم يقين فكرى و ذهنى نيست . يقين فكرى علم اليقين است . بالاتر از يقين فكرى يقين قلبى است كه عين اليقين است . عين اليقين يعنى شهود خداوند با قلب نه با چشم . پس خداوند با چشم ديده نمىشود ولى با دل ديده مىشود . از على عليه السّلام سؤال كردند آيا خداوند را ديدهاى ؟ فرمود : خدايى را كه نديده باشم عبادت نكردهام ، چشمها او را نمىبيند اما دلها چرا . از ائمّه سؤال شده است : آيا پيغمبر در معراج خدا را ديده ؟ فرمودند : با چشم نه ، با دل آرى ( 2 ) . در اين مسأله تنها عرفا هستند كه عقيدهاى مشابه شيعه دارند .
ايمان فاسق . در اين مسأله كه مكرّر سخن آن در ميان آمده است ، شيعه با اشاعره موافق است نه با خوارج كه معتقد به كفر فاسقاند و نه با معتزله كه طرفدار اصل منزلة بين المنزلتين مىباشند .
عصمت انبياء و اولياء . از جمله مختصّات شيعه اين است كه انبياء و ائمّه را معصوم از گناه ، اعمّ از صغيره و كبيره مىداند .
هامش
( 1 ) . قيامت / 22 و 23 .
( 2 ) . توحيد صدوق ، ص 116 .