امام هادى عليه السّلام به نام « حسن بن راشد » تصريح كرده و كنيهاش را « ابو على » دانسته و لقب « بغدادى » را برايش ذكر كرده است . 8938712 خ 0 408 خ گرچه نام وى ضمن اصحاب امام رضا عليه السّلام ياد نشده است ، ولى روايت صدوق حاكى از معاصرت و مصاحبت ، و بلكه وكالت وى براى امام رضا عليه السّلام است . در اين روايت ، « ابو على بن راشد » چنين مىگويد :
« اموالى به دست من رسيد ؛ قبل از آنكه آنها را بگشايم و به آنها نظر كنم و سپس به نزد امام رضا عليه السّلام ارسال دارم ، در منزل من اصلا دفترى موجود نبود ؛ لذا برخاستم و شروع به جستوجوى آن كردم و چيزى نيافتم ! هنگامى كه شخص فرستاده قصد بازگشت داشت ، گفتم : لختى تأمل كن ؛ و به سراغ بعضى از آن بستههاى اموالى رفتم كه برايم ارسال شده بود و آنها را گشودم و دفترى را يافتم كه هرگز تا آن لحظه نديده بودم ! جز آنكه مىدانستم امام جز حق نمىگويد ؛ لذا دفتر را به فرستاده دادم تا به امام عليه السّلام تحويل دهد » .
اين روايت به خوبى حاكى از وكالت وى براى امام رضا عليه السّلام است ؛ چرا كه آنچه در اين روايت مبنى بر تحويل گرفتن اموال ارسالى براى ائمه عليهم السّلام از جانب شيعيان ، و ارسال آنها به نزد امام عليه السّلام ذكر شده ، از وظايف وكلاى ائمه عليهم السّلام بوده است .
شيخ طوسى مصاحبت و معاصرت وى با امام جواد عليه السّلام را نقل كرده است ، ولى وكالت وى براى آن حضرت ، از ضميمه كردن چند روايت قابل استنباط است ؛ از جمله ، روايت پيشين ، كه سابقه وكالتش براى امام رضا عليه السّلام را اثبات مىكند ، و همينطور ، قراينى كه وكالت وى براى امام هادى عليه السّلام را اثبات مىكنند ، احتمال وكالتش براى امام جواد عليه السّلام را تقويت مىنمايند . علاوه بر اين ، بنا بر يك روايت ، وى درباره اموال متعلق به امام جواد عليه السّلام ، از امام هادى عليه السّلام استفسار نمود و آن حضرت نيز چنين پاسخ داد كه : آنچه به عنوان امامت در دست پدرم بود از آن من است ، و ساير اموال نيز به عنوان ارث به من منتقل مىشود ؛ 9938712 خ 0 409 خ كه اين روايت نيز مىتواند مؤيد وكالت ابو على بن راشد براى امام جواد عليه السّلام باشد ، چرا كه وجود اموال امام عليه السّلام در دست شخص ، از نشانههاى وكالت و از وظايف وكلا است .
در عصر امام هادى عليه السّلام ، وى از جانب آن حضرت به وكالت در نواحى بغداد ، مدائن و قراى سواد منصوب شد . اين نصب هنگامى صورت گرفت كه وكيل پيشين آن حضرت در اين مناطق ، يعنى « على بن حسين بن عبد ربّه » درگذشت . بنا به نقل كشّى و شيخ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 515
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥١٥