شرح : وجوب وجود مقتضى اتصاف خداى متعال به حكمت است . چون حكمت گاهى به معناى شناخت اشياء است [ و حكيم يعنى داناى به امور ] و گاهى به معناى ايجاد شىء به كاملترين صورت آن است ، [ و حكيم يعنى كسى كه كارهايش محكم و استوار و متقن است . ] و معرفتى كاملتر از معرفت الهى نيست ، و از اين رو ، او به معناى نخست كلمه ، حكيم است . و نيز كارهاى او در نهايت استوارى ، سنجيدهگى و نهايت كمال است ، پس او به معناى دوم كلمه نيز حكيم مىباشد .
قال : و التجبّر .
أقول : وجوب الوجود يقتضي وصفه تعالى بكونه جبّارا ، لأن وجوب الوجود يقتضي استناد كل شيء إليه ، فهو يجبر ما بالقوة بالفعل و التكميل كالمادة بالصورة ، فهو جبّار من حيث إنّه واجب الوجود .
متن : و [ وجوب وجود دلالت مىكند بر ] جبّار بودن .
شرح : وجوب وجود اقتضاى اتصاف خداوند به جبار بودن را دارد ، زيرا وجوب وجود مقتضى آن است كه هرچيزى مستند به او باشد . پس او [ نقص ] آنچه را كه بالقوة است ، با به فعليت رساندن و تكميل كردن ، جبران مىكند ، مانند مادّه كه آن را با صورت تكميل مىكند . پس خداوند ، از آن جهت كه واجب الوجود است ، جبار مىباشد .
قال : و القهر .
أقول : وجوب الوجود يقتضي وصفه تعالى بكونه قهارا ، بمعنى أنّه يقهر العدم بالوجود و التحصيل .
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 76
مساهمون: العلامة الحلي
ص٧٦