فصل بيست ونهم در بيان آنكه ايشانند متوسّمون وبه روى هر كس نظر كنند مىدانند ايمان ونفاق أو را
وايشانند آنان كه خدا مىفرمايد
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ
« 1 » اين آيات بعد از قصهء قوم لوط است ، ومفسران گفتهاند كه : يعنى در آنچه ذكر كرديم از هلاك كردن قوم لوط آية وعلاماتى چند هست براي كساني كه تفكر نمايند در آن قصه وعبرت گيرند ؛ وبعضي گفتهاند : متوسّمين ، آنهايند كه به سمت وعلامت چيزها را يابند وبه فراست وزيركى چيزها را دانند « 2 » . واز حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم روايت نمودهاند كه :
بپرهيزيد از فراست مؤمن كه أو نظر مىكند به نور خدا . وفرمود كه : خدا را بندهاى چند هست كه مردم را به توسّم وفراست مىشناسند ، پس حضرت اين آية را خواند
وَإِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ
« 3 » گفتهاند : يعنى شهر قوم لوط كه در ميان مدينه وشام واقع است بر سر راه شماست كه در سفر شام بر آن مىگذريد « 4 » .
ودر أحاديث بسيار از كلينى وبصائر ومناقب وتفسير عياشى وتفسير علي بن إبراهيم وساير كتب از أئمة عليهم السّلام منقول است كه : مائيم متوسّمون ، وراه بهشت در ما مقيم وثابت
هامش
( 1 ) . سورهء حجر : 75 .
( 2 ) . مجمع البيان 3 / 343 ؛ تفسير طبري 7 / 527 - 529 ؛ تفسير فخر رازي 19 / 203 .
( 3 ) . سورهء حجر : 76 .
( 4 ) . مجمع البيان 3 / 343 .