كوثر را » يعنى بسيارى در هر چيز « 1 » ، پس علم وكمال آن حضرت را از همهء خلق فزون گردانيد ، واتباع وامّت أو را دو برابر امّت جميع پيغمبران گردانيد ، وفرزندان آن حضرت را با آنكه در هر عصر معاندان بسيارى از ايشان را شهيد مىكردند به مرتبهاى بسيار گردانيد كه نزديك است برابر جميع مردمان شوند ، وشفاعت آن حضرت را زيادة از جميع أنبياء گردانيد ، ونهر كوثر را به آن حضرت داد كه همهء خلق در قيامت به آن محتاج باشند ، ودرجات أو وأوصياء وامّت أو را از تمام خلق بيشتر وبلندتر گردانيد ؛ مجملا هر كمالى وقربى ودرجهاى كه بشر قابل آن بود به آن حضرت بيش از همهء خلق عطا كرد ، پس فرمود
إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ
« 2 » « بدرستى كه دشمن تو ابتر وبىفرزند خواهد بود » ، وچنان شد كه آنها كه آن حضرت را ابتر مىگفتند با كثرت اولادشان بر افتادند وبنى اميّه با آن كثرت وشوكتى كه داشتند ودر مقام دفع بني هاشم بودند ودر هر زمان أكثر ايشان را به قتل رسانيدند اكنون نام ايشان مذكور نمىشود ونشانى از آنها نيست وذرّيّهء طيّبهء آن حضرت عالم را منوّر كردهاند . وهمين سورهء كريمه براي اعجاز قرآن عظيم ورسول كريم كافى است براي كسى كه طالب يقين باشد .
اى عزيز ! هرچند براي عدم كلال وملال قاصرهمتان عديم الكمال از وجوه اعجاز كلام رباني از هزار يكى واز بسيار اندكى بيان نكردم ، امّا اگر نيكو تأملى نمائى به فضل سبحانى در ضمن اين هشت فايده ، هشت در از درهاى بهشت روحاني ونعيم جاودانى بر تو گشودهام كه از هر در كه به قدم ايمان ويقين درآيى موايد فوايد بيكران وشقايق حقايق بىپايان براي تو مهيّا است .
ودر كتاب « عين الحياة » نيز عيون حكم ومعارف در اين جنّات جارى كردهام .
وبدان كه يك امتياز قرآن از معجزات ساير پيغمبران آن است كه معجزات ايشان مخصوص به زمان حيات ايشان بود ، واين معجزه تا روز قيامت باقي است ؛ وامتياز ديگر
هامش
( 1 ) . رجوع شود به تفسير قمى 2 / 445 وسيرهء ابن إسحاق 245 و 272 وأسباب النزول 494 - 495 وتفسير الدر المنثور 6 / 404 .
( 2 ) . سورهء كوثر : 3 .