سحر گرهى چند بر ريسمانهاى الوان مىزنند و بر آن عقدها دم مىدمند .
و ببايد دانست كه اعتقاد فرقهء ناجيهء اماميّه - أنار اللَّه براهينهم الجليّة - آنست كه سحر و جادو در حضرت پيغمبر ما و ساير انبيا و أئمّهء هدى - عليه و عليهم صلوات اللَّه الملك الأعلى - مؤثّر نبوده و ضرر ايشان نمىكرده ، و اينكه حضرت عزّت درين سورهء مباركه امر به استعاذه نمودن حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از ساحران نفوس كرده دلالت بر آن ندارد كه سحر تأثير در آن حضرت كرده باشد ، و اين از قبيل قول خداى تعالى است كه حكايت از احوال انبياى سابق به عنوان دعا فرموده كه :
رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا إِنْ نَسِينا أَوْ أَخْطَأْنا
« 1 » ، يعنى : « اى پروردگار ما مگير ما را به عقوبت آن اگر فراموش كرديم فعلى از طاعات را ، يا خطا كرديم و بدون قصد مرتكب مناهى شديم » . چه همچنانچه قول مذكور دلالت بر وقوع نسيان و خطائى كه منافى نبوت است نمىكند ، امر به استعاذهء مذكوره نيز دلالت بر وقوع تأثير سحر و جادو بر حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نمىكند .
و امّا آنچه علماى مخالفين مثل مسلم و بخارى در كتب حديث خود نقل كردهاند كه سحر در حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به مرتبهاى تأثير كرده بود كه آن حضرت را گمان آن مىشد كه فعلى از جناب ايشان صدور يافته است و اصلا فعلى از ايشان صادر نشده بود از جملهء اكاذيب و مفتريات و اباطيل و واهيات آن قوم است ، و هر كه اندك از علم بهره داشته باشد داند كه از اين مقوله سخنان را خرافات مىگويند كه هيچ عاقلى قائل به آن نمىشود ، زيرا كه بر تقديرى كه آنچه در باب تأثير سحر مىگويند واقعى باشد و صحّتى داشته باشد لازم مىآيد كه طعن كفّار كه مىگفتند :
إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً *
« 2 » ، صادق باشد ، يعنى « شما پيروى نمىكنيد مگر مرد مسحور را » يعنى سحر كرده شده را « 3 » .
هامش
( 1 ) سورهء بقره : 2 - آيهء 286 .
( 2 ) سوره اسراء : 17 - آيهء 47 .
( 3 ) مرحوم علامهء طباطبائى فرموده : اين اشكال وارد نيست ، زيرا منظور مشركين از اينكه آن جناب را مسحور بخوانند اين بوده كه آن جناب بىعقل و ديوانه است ، آيهء شريفه هم اين معنا را رد مىكند ، و اما تأثير سحر به اينكه مرضى در بدن آن جناب پديد آيد و يا اثر ديگرى نظير آن را داشته باشد ، هيچ دليلى بر مصونيت آن جناب از چنين تأثيرى در دست نيست ، و در « مجمع » روايت كرده كه بسيار مىشد كه رسول خدا ( ص ) حسن و حسين را با اين دو سوره تعويذ مىكرد .