بدا ( ب )
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
( رعد - 39 ) « 1 »
يعنى ظهور امرى يا رأيى بعد از اخفاى آن . و بحث است كه آيا بدا ( به اين معنى كه ممكن است خداوند امرى را مقرر گرداند و بعد از انصراف حاصل كند ) جايز است يا نه ؟ متكلمان شيعه اغلب مىگويند انتساب بدا به اين معنى به ذات حق كفر است . و گفتهاند بدا در مورد ذات حق به اين معنى است كه بندگان امرى و حكمى را طورى تصور كنند حال آنكه در لوح محفوظ غير از آن باشد و چون آنچه مرقوم در لوح محفوظ است از بندگان مخفى است لذا توجه بدان ندارند و خلاف آن را در لوح محو و اثبات و يا عالم قدر مشاهده مىكنند و موقعى كه براى آنان آنچه در لوح مضبوط و مرقوم است معلوم و خلاف آنچه فكر مىكنند آشكار شد گمان برند « بدا » حاصل شده است . بدائى كه شيعه بدان معتقد است « ابدا » به معناى اظهار مىباشد يعنى آنچه براى بشر مجهول و ناروشن بود خداوند آن را اظهار و آشكار سازد . ( فرهنگ علوم عقلى - بيان ، ص 514 )
بدايع قرآن
همچون : مجاز ، استعاره ، تشبيه ، كنايه ، تمثيل ، ايجاز ، ابن ابى الاصبع كتاب مستقلى در اين باره تدوين كرده و در آن حدود صد نوع را ذكر كرده ( الاتقان ، ج 2 ، ص 265 )
بدر ( ب )
وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ
( آل عمران - 123 )
نام محلى است ما بين مكه و مدينه كه جنگ معروف بدر در آن واقع شد ( قاموس قرآن - اعلام قرآن )
بدن ( ب د )
وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ
( حج - 36 )
جمع بدنه مقصود قربانى حج است و ظاهر كلام شامل هر كشتارى است كه در حج كنند حتى فدا و كفاره . و از آنجا كه چنين حيوانى ( بزرگ و چاق و گوشتدار ) براى مراسم قربانى و اطعام فقرا مناسبتر است مخصوصا بر آن تكيه شده است ( لغات قرآن - تفسير نمونه )
بدور سبعه ( ب )
همان ( - ) قراء سبعه
بديع
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
( بقره - 17 )
پديدآورندهء آسمانها و زمين . از اسماء افعال خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 137 )
بر ( ب رّ )
هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ
( طور - 28 )
نيكوكار از اسماء صفات خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 137 )
بر ( ب رّ )
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ
( بقره - 44 )
نيكوكارى توأم با توجه و از روى قصد و اختيار است ( تفسير نمونه ، ج 3 ، ص 2 )
برادران يوسف
وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ
( يوسف - 58 )
فرزندان حضرت يعقوب و برادران حضرت يوسف ( - ) يوسف
هامش
( 1 ) . بدا بر اساس اين آيه طرح شده ( فرهنگ علم كلام ) .