برخى به پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله در جنگها يارى مىنمودند و بعضىها از جنگ و جهاد خوددارى مىورزيدند و به بهانههايى توسل مىجستند ( اعلام قرآن ، ذيل عرب - قاموس قرآن ، ذيل عرب )
ب - عرب اصلا نام مردم و قوم سامى عربستان يا جزيره العرب است و مورخين بهطور كلى عرب را دو دسته تقسيم مىكنند : يكى عرب منقرضه ( يا عرب بائده ) كه عرب اصلى و از نسل سام بودهاند مثل قبايل عاد ، ثمود ، عمالقه ، جرهم اولى ، حضر موت ، طسم ، جديس ، اميم ، جاسم ، عبيل ، عبد ضخم ، حضورا . و همهء اين قبايل قبل از ظهور اسلام از بين رفته بودند و ديگر عرب باقيه كه دو قسمند : عرب قحطانى و عرب عدنانى قحطانيان عرب جنوبىاند كه ساكن عربستان جنوبى به خصوص يمن بوده و به قولى قسمتى از ايشان به شمال عربستان مهاجرت كردند ( مثل اوس و خزرج ) و در زمان ظهور اسلام قحطانيان يكى از دو دستهء بزرگ عرب بودند . نسبت قحطانيان به يعرب بن قحطان ( از اولاد ) سام رسانيده شده و به قولى نيز اينان جزو عربهاى خالص نبوده و مستعربه هستند .
عدنانيان عرب شمالىاند كه به مناسبت سكونت در عربستان و مجاورت با قبايل خالص ، عرب شدهاند و عرب مستعربهاند . آنها در تهامه و نجد و حجاز تا مرزهاى شام و حدود عراق سكونت داشتند و اكثر آنها ( بجز قريش و ثقيف ) صحراگرد و بياباننشين بودند و يكى از دو دستهء بزرگ عرب در زمان ظهور اسلام عدنانيان بودهاند . نسبت عدنانيان را به مضر بن نزار بن معدّ بن عدنان از اخلاف حضرت اسماعيل پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله رسانيدهاند و لذا آنها را عرب مضرى و عرب نزارى و عرب معدى و عرب اسماعيلى نيز مىخوانند .
اعراب قرآن ( ا )
در اصطلاح نحويان عبارت از روشن ساختن موقعيت نحوى كلمه در جمله يا كلام است . ( دائرة المعارف تشيع ) - علم اعراب
اعراف
1 . - اصحاب اعراف
2 . نام يكى از سورههاى قرآن مجيد است - سورهء اعراف
اعلام قرآن ( ا )
يعنى شناخت و معرفى صاحبان نامهاى خاص در قرآن كريم كه اين نامهاى خاص گاه شامل آن است :
1 . رجال - مانند ذو القرنين يا شعيب يا ابراهيم .
2 . نساء - مانند مريم و زنان بعضى انبياء يا زليخا تحت عنوان امراة العزيز .
3 . اماكن جغرافيايى - مانند مصر ، مدين ، مكه ، مدينه .
4 . غزوات - مانند بدر ، حنين .
5 . اقوام - مانند عرب ، عاد ، يأجوج و مأجوج .
6 . فرشتگان - مانند جبرئيل ، ميكائيل ، ملك الموت .
مالك دوزخ ، هاروت و ماروت .
7 . آلههء كفر و بتان - مانند عزى ، لات ، منات ، ود ، سواع ، يعوق .
8 . ائمه كفر - مانند فرعون ، سامرى ، قارون .
9 . موجودات غيبى اخروى - مانند بهشت ، جهنم ، سلسبيل ، كوثر .
10 . كتب آسمانى - مانند زبور ، تورات ، انجيل ، قرآن ( قرآن شناخت ، ص 120 )
اعلال ( ا )
در اصطلاح علما علم صرف ، تغييرى