فرهنگ معارف اسلامى )
اضغاث احلام ( ا ث ا )
قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ وَ ما نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلامِ بِعالِمِينَ
( يوسف - 44 )
خواب پريشان . فلاسفه اسلامى گويند خوابهايى كه صرفا بر مبناى تركيبات خيالى باشد و اساس آن فعاليت و سازندگى قوت متخيله باشد و از راه اتصال نفس به عقل فعال نباشد اضغاث و احلام است ، و اينگونه رؤياها را رؤياى كاذبه گويند و گاه هم آنچه را نفس در اثر اتصالش به عقل فعال در مىيابد در اثر غلبهء قوت متخيله مورد تصرف او واقع مىشود و امورى بر آن مىافزايد و يا كم مىكند اين رويا نيز كاذب است . و اگر قوت متخيله غالب نباشد و نفس صاف و مصفا باشد و آنچه را در اثر اتصال فعال دريافته است بدون كم و كاست تحويل حافظه داده و در تذكار واقع گردد رؤياى صادقه خواهد بود . ( فرهنگ معارف اسلامى )
اضلاع ( ا )
در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله از جمله ( - ) نوشت افزار قرآن
اطباق ( ا )
در اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 30 )
اظهار ( ا )
در اصطلاح تجويد يعنى اداى حروف از مخرج آن . ظاهر كردن حروف به هنگام تلفظ به طور واضح و آشكار است و شامل حروفى مىشود كه مخرجشان دور است ( قرآنپژوهى ، ص 136 - فرهنگ اصطلاحات تجويد )
اعتلال ( ا ت )
همان - اعلال
اعجاز بيانى قرآنى
مقصود آن است كه قرآن از لحاظ سبك ، نظم آيات و كلمات و تناسب آيات و استدلال ، خارق العاده و معجزه است . ( بينات - ش 6 - ص 96 )
اعجاز تشريعى قرآن
يعنى معجزه در قانونگذارى و تعيين حد و مرزى براى تصرفات انسان . قوانينى كه قرآن آورده تازگى و اعجاز داشته و از قدرت بشر آوردن قوانينى با اين جامعيت بيرون است .
( بينات - ش 6 - ص 97 و 98 )
اعجاز عددى قرآن
يكى از رشتههاى قرآنپژوهى جديد است كه مقصود آن نشان دادن نظم اعجاز گونهء رياضى قرآن كريم است . تعدادى از آمارها چنين نشان مىدهد :
الف . 115 بار هريك از دنيا و آخرت
ب . 68 بار هريك از شياطين و ملائكه
ج . 71 بار هريك از حيات و موت
د . 11 . بار هريك از ابليس و استعاذه
ه . 365 بار يوم ( روز ) بتعداد روزهاى سال شمسى
و . 30 . بار يوم ( روز ) به صورت تثنيه و جمع به تعداد روزهاى ماه
ز . 12 بار شهر ( ماه ) به تعداد ماههاى سال
ح . 24 بار ساعت به تعداد ساعات شبانه روز
ط . 34 بار سجده و مشتقات آن برابر 34 سجدهء نمازهاى شبانهروزى .
ى . 12 بار مشتقات وصى و توصيه به تعداد اوصياى الهى
ك . 72 بار مشتقات فرقه به تعداد 72 فرقهء اسلامى .