( مانند مرگ و زلزله و حوادث ديگر ) و كلمات الهى و آيات قرآنى در آن تأثير نمىكند و چنين قلب را قاسى گويند .
قلب قرآن ( ق )
پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله سورهء يس را قلب القرآن ناميده ( الاتقان ، ج 1 ، ص 194 - ج 2 ، ص 498 )
قلب متقى ( م تّ )
ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ
( حج - 32 )
- نفسى كه داراى پروا و باك باشد و در اجتناب از گناه بسيار محتاط مىشود .
قلب مخبت ( م ب )
وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ
( حج - 54 )
حالت خاضع بودن انسان در برابر دستورات خداوند .
قلب مريض ( م )
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ
( بقره - 10 )
مرض حالتى است كه از گناه در دل پيدا مىشود .
قلب مطبوع ( م )
وَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ
( اعراف - 100 )
حالت مهر و موم شدن قلب انسان كه حالت سقوط است . آنگاه كه انسان نسبت به خداوند جرى شود و مرتكب معاصى شود قلب حالتى پيدا مىكند كه گويى بر آن مهر و موم مىخورد و ديگر موعظه و اندرز در آن تأثير نمىكند .
قلب مطمئن ( م م ء )
الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ .
( رعد - 28 )
- قلبى كه به ياد خداوند آرام مىگيرد . ( ياد خداوند آرامبخش دلهاست . )
قلب مهتدى ( م ت )
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ
( تغابن - 11 )
قلب هدايت يافته . از حالات قلب است كه در مسير عقايد و احكام الهيه به راه افتد .
قلب منيب ( م )
مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ
( ق - 33 )
قلب و نفسى كه پيوسته رجوع به خدا داشته باشد . ترسيدن از خدا در خلوت از مهمترين حالات قلب است . يعنى قلب و نفس تا آنجا خدا را شناخته كه خلوت و جلوت براى او فرق ندارد و خوف اللّه در او هست « 1 » .
قلب و جل ( و ج )
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ .
( انفال - 2 )
- دلهاى لرزان و ترسان . دل مؤمنان كه چون ذكرى از خداوند شود از عظمت و جلال خدا دلهاشان لرزان و ترسان شود . « 2 »
قلقله ( ق ق ل )
اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 17 )
قلم ( ق ل )
ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ
( قلم - 1 )
هامش
( 1 ) . منابع مورد استفاده در مورد انواع قلب عبارت بودهاند از :
« مجلهء پاسدار اسلام ، ش 1 ، ص 8 تا 11 - عمل صالح ، ص 43 ( منضم به كتاب كلم الطيب ) - و . . .
( 2 ) . منابع مورد استفاده در مورد انواع قلب عبارتند از : پاسدار اسلام - ش 1 - ص 8 تا 11 ، عمل صالح - ص 43 ( منضم به كتاب كلم الطيب ) - و . . .