علوم لسانى
يا صرف و نحو ، علومى را گويند كه تدريجا براى فهم قرآن و حديث و تفسير و فهمانيدن آن ضرورت پيدا كرد .
علوم نقلى
مجموعهاى از علوم اسلامى كه تنها تكيه و استناد بر آيات قرآنى و روايات پيامبر و ائمهء معصومين ( عليهم السلام ) دارد . ( فارسى ، سال سوم دورهء راهنمايى ، س 1365 ، ص 114 )
على ( ع ىّ )
برتر . و الا .
1 .
« وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ »
( بقره - 255 )
غالب بر همهء هستىها بذاته . از اسماء ذات خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 89 و 146 )
2 .
« وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ »
( زخرف - 4 )
از نامهاى قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 32 - الاتقان ، ج 1 ، ص 182 )
على تفسير القرآن
مطابق كلامى منسوب به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىتوان حضرت على ( عليه السلام ) را تفسير قرآن دانست . « على تفسير القرآن » ( بينات - ش 28 - 146 )
عليم ( ع )
إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
( بقره - 181 )
- دانا . نام حضرت بارى تعالى است به علت آنكه عملش محيط بر جميع مخلوقات مىباشد و خداوند به هرچه كه خلق گويند و كنند بس شنوا و داناست و به همه چيز آگاهى دارد و هيچ چيز از او پوشيده و پنهان نيست . ( فرهنگ لغات قرآن - ص 132 )
1 . علم بالظالمين . دانا به كار ستمكاران . ( جمعه - 7 )
2 .
عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ .
دانا به كار پرهيزگاران . ( آل عمران - 115 )
3 .
عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ .
دانا به اعمال تبهكاران . ( آل عمران - 63 )
4 .
عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ .
دانا به آنچه در سينههاست . ( مائده - 7 )
عليون ( ع لّ ىّ )
كَلَّا إِنَّ كِتابَ الْأَبْرارِ لَفِي عِلِّيِّينَ وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّيُّونَ كِتابٌ مَرْقُومٌ
( مطففين - 17 تا 19 )
1 . عليون عالىترين مكان در بهشت است ( الاتقان ، ج 2 ، ص 454 ) و در اينكه مراد از عليون بهشت است شكى نيست ولى آيا همه بهشت عليون و يا آن قسمتى از بهشت است معلوم نيست ( قاموس قرآن )
2 . عليين را مفسران در معنى آن اختلاف است :
بهشت . بالاترين عالم . بالاترين آسمان . مراتب عاليه كه به جلال خداوندى احاطه شده . ( معارف و معاريف )
عليين ( ع لّ ىّ )
- عليون
عم ( ع مّ )
نام ديگر ( - ) سورهء بنأ
عم جزء ( ع مّ ج )
يا « عم جزو » جزء سىام قرآن مجيد است يعنى قسمتى از قرآن كريم از سورهء عم يتسائلون ( 78 ) تا پايان آن ( سورهء 114 ) . اين جزء معمولا براى آموزانيدن اطفال نوشته يا چاپ مىشود . از قديم كه آموزش ابتدايى در مكتب خانهها انجام مىگرفت عم جزء جزو كتابهاى