ظ
ظاهر
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ
( حديد - 3 )
پيدا . نمايان . از اسماء ذات خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 89 و 145 )
ظاهر قرآن
آنچه كه از مدلول ظاهرى الفاظ قرآن استفاده مىشود . ( معارف و معاريف )
ظاهر كتاب
مقصود آياتى است كه به حسب اوضاع لغت عرب و قواعد لفظى كه بناى عقلاء در محاورات و گفت و شنيدهاى خود اعتماد بر آنهاست بر امرى دلالت كند ولى احتمال خلاف آن نيز داده شود . ( كلم الطيب ، ص 6 )
ظن جاهليت ( ظ نّ )
يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ
( آل عمران - 154 )
مردم جاهليت آگاهى صحيح از خداوند نداشتند و با پندار غلط و تقليد كوركورانه و بدون علم خدا را به شكلى مىتراشيده مىپرستيدند و يا وعدههاى خدا و پيامبر را دروغ مىپنداشتند و اين پندار و گمان را قرآن محكوم مىكند و ظن جاهلى بدون علم مىداند . ( مكتب اسلام ، ش 431 ، ص 45 )
ظواهر قرآن
اصوليون عمل به ظواهر آيات قرآن را تجويز و اخباريون آن را منع كردهاند ( ملاك اصول استنباط ، ج 2 ، ص 55 )
ظهار ( ظ )
1 . - سورهء ظهار
2 .
الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْكُمْ مِنْ نِسائِهِمْ ما هُنَّ أُمَّهاتِهِمْ إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ
( مجادله - 2 )
نوعى قهر كردن شوهر است كه در جاهليت مرسوم بود به اين كه شوهر زن خود را به مادر ( يا يكى از محارم چون دختر و خواهر ) تشبيه مىكرد و اين تشبيه وسيلهاى بود براى انشاى طلاق و تحريم ابدى و در اين صورت زن نمىتوانست همسر ديگرى براى خود انتخاب كند و همچنان بلا تكليف ميماند . اما در اسلام هرگاه كسى نسبت به همسرش ظهار كند ( و به تعبير شرعى بگويد :
ظهرك كظهر امى ، يا انت علّى كظهر امى يا اختى يا بنتى ) زن مىتواند با مراجعه به حاكم شرع شوهر را موظف سازد كه يا رسما از طريق طلاق از او جدا