ص 105 )
سور قل ( ق )
سورههاى كافرون ، اخلاص ، فلق و ناس را گويند كه با كلمهء قل آغاز مىشوند ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 105 - تاريخ قرآن ، ص 597 - تاريخ جمع قرآن كريم ، ص 224 )
سور مئون ( م ء )
يا ( - ) سور مئين
سور مئين ( مأين ) ( م )
صدگانه به سورههايى اطلاق مىشود كه تعداد آيات آنها از صد بيشتر باشد .
( قرآنپژوهى ، ص 14 - تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 80 )
الف - اين سورهها عبارتند از توبه ، نحل ، هود ، يوسف ، كهف ، اسراء ، انبياء ، طه ، مؤمنون ، شعرا و صافات . اين قسم سورهها از آن جهت به اين نام خوانده شده است كه از سورههاى طولانى كوتاهتر است ولى آيات آنها بالغ بر صد آيه مىشود .
( آشنايى با علوم قرآن ، ص 197 )
ب - سورههايى است كه با فاصلهء چند سوره به دنبال سبع طوال در قرآن آمده و هريك از آنها شامل صد آيه يا كمى كمتر و يا كمى بيشتر است و هفت سورهء قرآن حائز چنين شرايطى هستند كه به ترتيب عبارتند از سورههاى بنى اسرائيل ، كهف ، مريم ، طه ، انبياء ، حج و مؤمنون
ج - به عقيدهء ابو الفتوح از سورهء يونس آغاز مىگردد و به مؤمنون مىرسد كه مجموعا چهارده سوره را تشكيل مىدهند ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 101 )
سور مثانى ( م )
دربارهء سورههايى كه به مثانى موسوم هستند اقوال مختلفى وجود دارد .
( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 102 ) - مثانى
سور مخاطبات ( م ط )
سورههايى كه داراى مخاطب هستند .
سور مدنى
سورههايى كه در مدينه بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نازل شدهاند - آيهء مدنى - مدنى
سور مسبحات ( م س بّ )
سورههايى كه با تسبيح خداوند شروع مىشود .
الف - مسبحات سورههايى است كه با
« سَبَّحَ لِلَّهِ »
يا
« يُسَبِّحُ لِلَّهِ »
آغاز مىشود و آن پنج سوره است :
حديد ، حشر ، صف ، جمعه و تغابن . ( تفسير نمونه ، ج 23 ، ص 292 )
ب - سورههايى كه با تسبيح آغاز گردد : سورههاى اسراء ، حديد ، حشر ، صف ، جمعه ، تغابن و اعلى را مسبحات گويند ، زيرا سورههايى هستند كه با كلمهاى از ماده « سبح » شروع مىشوند . و اين سورهها را مسبحات سبعه گويند . ( پژوهشى پيرامون آخرين كتاب الهى ، ج 1 ، ص 222 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 105 و 106 - تاريخ قرآن ، ص 596 - و . . . )
سور مشقشقتان ( م ش ش ق )
به فلق و ناس مشقشقتان گفته شده ( الاتقان ، ج 1 ، ص 196 )
سور معوذتان ( م ع وّ ذ )
فلق و ناس را معوذتان مىخوانند . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 196 )
سور معوذتين ( م ع وّ ذ ت )
دو سورهء آخر قرآن