تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 152

مساهمون:

ص١٥٢
آغازد . ( لغت‌نامه )

ذوات حاميم

هفت سورت از قرآن كه افتتاح آن به حم شود و آن هفت سوره را آل حاميم نيز نامند ( لغت‌نامه )

ذوات حم ( ح )

- ذوات حاميم ( لغت‌نامه )

ذوات طسم ( ط )

سورت‌ها از قرآن كه به ( طسم ) آغاز شود و آن را طواسيم نيز نامند . ( لغت‌نامه )

ذو القربى ( ذ ل - ق با )

وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى
( انفال - 41 ) در تفاسير آمده است كه ذى القربى اهل بيت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هستند .

ذو القرنين ( - ق ن )

صاحب دو قرن نامى است كه در قرآن مجيد به آن اشاره شده است . صفات ذو القرنين براساس آيه‌هاى 83 الى 98 سورهء كهف چنين معلوم مىشود كه شخص قدرتمندى است با ايمان به خدا و رستاخيز و مشمول لطف خدا كه از طريق عدل منحرف نمىشود . او به سير در زمين مىپردازد ( و سه لشكركشى مهم دارد ) به غرب و شرق و سرانجام به منطقه‌اى كه در آن‌جا تنگه‌اى كوهستانى است . او در هريك از سفرها با قومى برخورد مىكند و خداوند اسباب پيروزى را در اختيار وى قرار مىدهد . او دشمن ظالمان است و بدكاران و كافران را عذاب مىكند و يار نيكوكاران است و مؤمنان و شايستگان را پاداش مىدهد و براى كمك به گروهى مستضعف سد نيرومندى از آهن و مس ميان دو كوه برابر ظلم قومى خونريز به نام يأجوج و مأجوج مىسازد و اينان را توان شكستن و دستيابى به آن نمىباشد . و در زمينهء مقام ذو القرنين در بعضى از تفاسير آمده كه ذو القرنين به مقام پيامبرى رسيده و برخى اين ادعا را درست نمىدانند . به موجب برخى روايات او پادشاه بوده است . الف . وجه تلقيب ذو القرنين - در اين مورد وجوه مختلفى گفته شده است چون : 1 . شريف بودن نسب از دو سوى پدر و مادر . 2 . دارا بودن علم ظاهر و باطن . 3 . داشتن دو شاخ ( يا دارا بودن تاج او دو شاخك را ) 4 . دارا بودن دو گيسو ( يا بافتن دو گيسو در جلوى پيشانى و به شكل شاخ قرار دادن ) 5 . دو قرن زندگى يا دو قرن سلطنت كردن ( و در مقدار قرن اختلاف است ) 6 . رسيدن به دو قرن جهان - شرق و غرب - ( يكى از گوشه‌هاى جهان آن جاست كه آفتاب برآيد و يك گوشه آن جاست كه آفتاب فرو شود و هر يكى را قرن خوانند ) 7 . خواب ديدن به اين‌كه چنان به خورشيد نزديك شده كه دو شاخ شرقى و غربى آن را فرا گرفت ( و شرق و غرب عالم را عرب به قرنى الشمس يعنى دو شاخ آفتاب تعبير نمود ) ب . عصر ذو القرنين - با توجه به اسامى مختلفى كه براى ذو القرنين بودن آنها ذكر مىشود ايامشان هم مشخص مىشود و به‌هرحال هم عصرى و هم سفرى او را با حضرت ابراهيم و حضرت خضر عليها الاسلام نيز گفته‌اند و عدّه‌اى به تعدد ذو القرنين قائل بوده و ذو القرنين اول يا ذو القرنين بزرگ را همزمان با فريدون يا معاصر حضرت