« و آنها را بر خود مقدّم مىدارند ، هرچند خودشان بسيار نيازمند باشند ، و كسانى كه از بخل و حرص نفس خويش بازداشته شدهاند ، رستگارانند . »
وظيفه همان حدّ وسط است :
« وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ »
« 1 »
« از تو سؤال مىكنند : چه چيز انفاق كنند ، بگو : از ما زاد نيازمندىهايتان ، خداوند آيات خود را چنين بيان مىكند ، شايد تفكّر و انديشه كنيد . »
بخشندگى يك وظيفهء عمومى :
« لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً »
« 2 »
« آنان كه امكانات وسيعى دارند ، از امكانات وسيع خود انفاق كنند ، و آنها كه تنگدستاند از آنچه كه خدا به آنها داده ، انفاق نمايند ، خداوند هيچكس را جز به مقدار توانايى كه به او داده ، تكليف نمىكند . خداوند به زودى بعد از سختىها آسانى قرار مىدهد . »
شرايط احسان :
1 - مبادله :
« قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ » .
« 3 »
« بگو ! هر خير و نيكى ( و هرگونه سرمايه سودمند مادّى و معنوى ) كه انفاق كنيد ، براى پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و مستمندان و در راه واماندگان بايد باشد . »
« لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً »
« 4 »
« بايد براى كسانى باشد كه در راه خدا محصور شدهاند ، همانها كه نمىتوانند سفرى كنند ،
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) آيه 219 .
( 2 ) - طلاق ( 65 ) آيه 7 .
( 3 ) - بقره ( 2 ) آيه 215 .
( 4 ) - بقره ( 2 ) آيه 273 .