- چهرهها گرفته و غمگين :
« وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ . »
« 1 » .
- تاريكى و غبار چهرههايشان را گرفته است :
« وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْها غَبَرَةٌ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ . »
« 2 » .
- آنان در آن روز دوست مىدارند كه خداوند بين آنها و اعمالشان جدايى اندازد :
« يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ . »
« 3 » .
- ولى پروندهء اعمال در آنجا براى هر انسانى تمام اعمالش را برشمرده ، حتّى به تفصيل آنها را ذكر كرده است : و مىگويند :
« يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً . »
« 4 » .
- و بيشتر از همهء اينها در قيامت در اندامشان ، و در حواسّشان ، گواهانى است كه بر ضدّ آنها گواهى مىدهند :
« يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ . »
« 5 » .
- پس آنها :
« يَحْمِلُونَ أَوْزارَهُمْ عَلى ظُهُورِهِمْ أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ . »
« 6 » .
و آنها :
« سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ . »
« 7 » .
هامش
- است ، آيا در جهنّم جايگاهى براى مستكبران نيست .
( 1 ) - قيامة ( 75 ) آيهء 24 ( - يك الف ) : صورتهايى عبوس و درهمكشيده است .
( 2 ) - عبس ( 80 ) آيههاى 40 ، 41 ، يونس / 27 ( - 3 الف ) : و صورتهايى در آن روز غبارآلوده است و دود تاريكى آن را پوشانده است .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 30 ( - يك ب ) : به ياد آوريد روزى را كه هركس آنچه را از كار نيك انجام داده ، حاضر مىبيند ، و همچنين آنچه را از كار بد انجام داده است ، درحالىكه دوست مىدارد ، ميان او و آن اعمال بد فاصلهء زمانى زيادى باشد ، خداوند شما را از ( نافرمانى ) خويش برحذر مىدارد و درعينحال خداوند نسبت به همهء بندگان مهربان است .
( 4 ) - كهف ( 18 ) آيهء 49 ( - يك الف ) : اى واى بر ما ! اين چه كتابى است كه هيچ عمل كوچك و بزرگى را فرونگذاشته ، مگر اينكه آن را به شمار آورده است ، همهء اعمال خود را حاضر مىبينند ، و پروردگارت به هيچكس ستم نمىكند .
( 5 ) - نور ( 24 ) آيهء 24 ، يس / 65 ، فصّلت / 20 ( - 2 الف و يك ب ) : در آن روز كه زبانهاى آنها و دستها و پاهايشان بر ضدّ آنان به اعمالى كه مرتكب شدهاند ، گواهى مىدهند .
( 6 ) - انعام ( 6 ) آيهء 31 ، طه / 101 ( - 2 الف ) : آنها بار گناهشان را بر دوش دارند ، چه بد بارى بر دوش مىكشند !
( 7 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 180 ( - يك ب ) : به زودى در روز قيامت آنچه ( اموالى ) را كه نسبت به آن بخل ورزيدند ، همانند طوقى در گردنشان مىافكنند .