زيرا كه خداى تعالى بالاتر از آن است كه كار بيهوده و تباه انجام دهد و از بندگان چيزى را بخواهد كه به زور مانع شده است بنابراين آنان را مجبور به كارى نمىكند و چيزى را كه به جبر جلوى آن را گرفته وانمىدارد . سپس فرمود : « آنان را عذاب دردناكى است . » يعنى در آخرت عذابى كه براى كافران آماده شده و همچنين در دنيا براى كسانى كه مىخواهد آنها را به وسيلهء عذاب اصلاح كننده جهت طاعتش ، متنبّه كند و اصلاح نمايد و اصلاح و سازندگى با عذاب كه به عدل و حكمت خدا بينجامد » . « 1 »
7 - همو به اسناد خود از ابومحمّد عليه السلام در تفسير قول خداى تعالى :
« الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً . . . »
« 2 » نقل كرده است كه فرمود : « زمين را ملايم با طبيعتهاى شما و موافق با پيكرهاى شما قرا رداد ؛ نه بسيار تفديده و گرم تا شما را بسوزاند ، و نه بسيار سرد تا شما را منجمد سازد ! و نه بسيار خوشبو تا افراد ضعيف را برنجاند و نه بسيار بدبو تا شما را هلاك كند ، و نه بسيار نرم مثل آب تا شما را در خود فرو برد و نه خيلى سخت تا مانع كشت و زراعت و ساخت و ساز و خاكسپارى مردههايتان گردد ! بلكه او را چنان متين قرار داد كه از آن بهرهمند شويد و بهم پيوستگى داشته باشيد و بدنها و ساختمانهايتان روى آن استوار باشد و بقدرى آن را نرم قرار داده است كه براى كِشت و زرع و آرامگاهها و بسيارى از منافع شما آماده باشد ، و از اين رو زمين را بستر استراحت شما قرار
هامش
( 1 ) - احتجاج : 2 / 260 .
( 2 ) - بقره / 22 : همان خدايى كه زمين را بستر استراحت شما قرار داد .