اكنون به معرفى اجمالي اين رسايل مىپردازيم :
1 . رسالهء اتحاد عاقل ومعقول
اين رساله از نگارشهاى مسلم صدر المتألهين است كه أكثر أرباب تراجم وكتابشناسان صدرا بدان اشاره نمودهاند « 47 » وتاكنون طبع نگرديده است نظر به اينكه در ديباچهء رساله از كتاب « أسفار » ذكرى به ميان آمده است - « حقيقة هذه المقالة في كتابنا الكبير المسمى بالاسفار الأربعة » - جاى ترديدى در صحت انتساب آن به صدرا باقي نمىماند .
مطالب اين وجيزه به طور مبسوط ترى در « أسفار » ج 3 ، ص 278 به بعد موجود است ودر مواضعى چند ، بحثهايى افزون دارد كه مىتوان از فصل اوّل مقالهء دوم نام برد كه به نحو استطرادى قاعدهء « بسيط الحقيقة كلّ الأشياء » را طرح نموده ورابطهء آن را با مسألهء اتحاد عاقل ومعقول بيان داشته است ودر فصل سوم از همين مقاله براي تأييد مرام خود به عبارات بيشترى از شيخ يوناني استشهاد كرده است . نظر به اينكه اين رساله پس از « أسفار » نگارش يافته وخالى از جدلها واطنابهاى « أسفار » است در خور دقّت واستفادهء وافر است .
مآخذ تصحيح : در تصحيح اين رساله از چهار نسخه استفاده شد وچون هر چهار نسخه غير معتمد بودند از شيوهء تصحيح تلفيقى استفاده گرديد .
1 - « م » : ميكرو فيلم كتابخانهء مركزى دانشگاه ، ذيل مجموعهء شمارهء : 1744 غير مورّخ - ظاهرا سدهء دوازدهم - به خط نستعليق كه كاملترين نسخه بود .
هامش
( 47 ) - « رسائل فلسفي » ص 45 ، مقدمهء « الواردات القلبية » ص 28 ، مقدمهء « تفسير » ج 1 ص 90 ، « يادنامه » ص 107 ، « الذريعة » ج 1 / 81 ، آقا بزرگ اين رساله را مطبوع دانستهاند ولكن بظاهر سهو است .