و اگر از خدا و بنده به طور مشترك است پس چرا شريك نيرومند ( خدا ) شريك خود را در عملى كه شريك بوده و به او كمك كرده ، عذاب مىكند ؟ !
فرمود : نعمان ! آيا اين دو صورت محال است ؟
گفت : آرى .
فرمود : باقى نماند مگر آن صورت كه بنده به تنهايى انجام داده باشد ! سپس اين اشعار را انشاء كرد :
اعمال ما كه به خاطر آنها مذمّت مىشويم
چون بررسى كنيم از سه صورت خارج نيست :
يا آفريدگار ما تنها انجام مىدهد
بنابراين در انجام آنها ما را ملالى نيست
يا در آنها خدا با ما شريك است كه در آن صورت
هر سرزنشى در آنها بر ما باشد ، خدا را هم شامل مىشود
يا براى خدا در جنايت آنها گناهى نيست
بلكه گناهى جز به گردن مرتكب آن نباشد ! . « 1 »
احتجاج امام عليه السلام با نقيع انصارى
1 - طبرى به نقل از اسماعيل كاتب آورده است ، مىگويد : مردى كوتاه قد از انصار به نام نقيع در خانه رشيد ايستاده بود .
وى شخص مردمآزارى بود و آدم بن عبدالعزيز كه شاعرى شيرين
هامش
( 1 ) - بحارالأنوار : 48 / 175 .