وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ * هُدىً وَ ذِكْرى لِأُولِي الْأَلْبابِ »
. « 1 » و فرموده است :
« وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ »
. « 2 »
اى هشام ! خداى تعالى در كتاب خود مىفرمايد :
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ »
« 3 » يعنى عقل دارد . و فرموده است :
« وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ »
« 4 » يعنى به لقمان فهم و عقل داديم .
اى هشام ! لقمان به پسرش گفت : در برابر عقل فروتن باش تا عاقلترين مردم باشى و براستى هوشيارى در برابر حق كمياب است .
پسرم ! دنيا دريايى است ژرف ، چه بسيار ( مردم ) جهان در او غرق شدهاند ! بايد در آن ، داخل كشتىِ تقواى الهى باشى و آن كشتى را پراز ايمان كنى و بادبانش را از توكّل برافرازى ، ناخداى آن را خرد و راهنماى آن را دانش و براى آن لنگرى از شكيبايى فراهم كنى !
اى هشام ! براستى هر چيزى را دليلى بايد و دليل و برهان عقل ، تفكّر است و دليل تفكّر خاموشى است . و هر چيزى را مركبى لازم است ، مركب خرد تواضع است و همين قدر در نادانى تو بس كه مرتكبكارى شوى كه نبايد مىشدى !
اى هشام ! خداوند پيامبران و رسولانش را به بندگان مبعوث نكرده است ؛ جز براى آنكه از جانب خدا خردمند شوند پس هر كه بيتر پذيرا
هامش
( 1 ) - مؤمن / 53 و 54 : ما به موسى هدايت بخشيديم و بنىاسرائيل را وارثان كتاب آسمانى ( تورات ) قرار داديم كه مايهء هدايت و تذكر براى عاقلان بود .
( 2 ) - ذاريات / 55 : پيوسته تذكر بده ! زيراكه تذكّر مؤمنان را سود بخشد .
( 3 ) - ق / 37 : قطعاً در اين داستان تذكر است براى كسانى كه عقل دارند .
( 4 ) - لقمان / 12 : ما به لقمان حكمت داديم .