شخصى ؛ و شخص « 1 » واحد از جسم چند متّصل مىشود نه چند شخص .
بالجمله : آن واحدى كه كثير به انفصال مىشود ، كلّ است نسبت به كثيرين ؛ و آن « 2 » كثيرين اجزاى وىاند « 3 » .
و آن واحدى كه كثير به انضمام مىشود ، كلّى است نسبت به كثيرين ؛ و آن كثيرين جزئيات وىاند « 4 » .
پس كثير شدن شئ « 5 » واحد « 6 » به انفصال غير كثير شدن اوست به انضمام ؛ و نيز لازم ندارد كثير شدن به انضمام را .
تعليق في تقسيم الواحد و الكثير
واحد بر دو قسم است :
[ 1 . ] واحد بالذات [ 2 . ] و واحد بالعرض .
واحد بالذات آن است كه موصوف باشد به وحدت حقيقتا و اتّصافش به وحدت به سبب مقارنت به امر ديگر نباشد .
و واحد بالعرض آن است كه موصوف نباشد به وحدت حقيقتا ، بلكه اتّصافش به وحدت به سبب مقارنت به امر ديگر باشد ؛ آن امر موصوف است به وحدت « 7 » بالذات .
و اشيائى كه واحدند بالعرض : موصوف به كثرت هستند بالحقيقة يا موصوف به كثرت نيستند بالحقيقة ، بلكه اتّصافشان به كثرت نيز بالعرض است .
هامش
( 1 ) . ( م ) : شخصي .
( 2 ) . ( س ) : - آن .
( 3 ) . ( س ) : جزء اويند .
( 4 ) . ( س ) : اويند .
( 5 ) . ( س ) : شئ .
( 6 ) . ( ل ) و ( م ) : - شئ واحد .
( 7 ) . ( م ) : بوحد .