اينها از ايشان پيروى كردند و مشرك شدند و ايشان همان قوم محمّد صلى الله عليه و آله و سلم هستند و كسى از يهود و نصارا در ميان آنها نيست ، اين آيات :
« كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ »
« 1 » و
« كَذَّبَ أَصْحابُ الْأَيْكَةِ »
« 2 » و
« كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ »
« 3 » آن را تأييد و تصديق مىكند چرا كه در ميان آنها يهودىها نبودند كه گفتند :
عزير پسر خداست و نصارا هم نبودند كه گفتند : مسيح پسر خداست .
محققاً خداوند يهود و نصارا را به دوزخ برد و هر قومى را به خاطر عملشان به دوزخ برد .
اين بود كه گفتند : گمراه نكرد ما را جز تبهكاران زيرا كه ما را به آيين خود دعوت كرد . اين است معناى قول خداى تعالى چون همه را در دوزخ گرد آورد :
« قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ »
« 4 » از يكديگر بيزارى جويند و يكديگر را لعنت كنند و برخى به اميد رستگارى و نجات مىخواهند نزد ديگران روند و از شدّت عذابى كه بر آنها وارد شده درمانند و ديگر وقت آزمايش و تجربه و عذرپذيرى نيست .
اين آيات و نظاير آنها در مكه نازل شده است و خداوند جز مشركان را به دوزخ نبرد . و چون خداوند به محمّد صلى الله عليه و آله و سلم اجازه داد از مكه به مدينه رفت اسلام را بر پنج پايه استوار كرد : شهادت بر يگانگى خدا و رسالت محمّد صلى الله عليه و آله و سلم ، به پاداشتن نماز ، دادن زكات ، حج خانه خدا و روزه گرفتن در
هامش
( 1 ) - ص / 12 : پيش از او قوم نوح و . . . پيامبران را تكذيب كردند .
( 2 ) - شعراء / 176 : اصحاب ايكه رسولان خدا را تكذيب كردند .
( 3 ) - همان / 160 : قوم لوط فرستادگان خدا را تكذيب كردند .
( 4 ) - همان : هر دستهاى كه وارد دوزخ مىشوند به ديگرى لعن و نفرين مىكنند .