چنان كه خداى تعالى مىفرمايد : « كسى را كه ظلم شده اگر انتقام گيرد مسوؤل نيست » . « 1 »
( 50 ) حق مردم از ملّت خودت آن است كه با بدكارانشان با حسن نيّت و محبت و مدارا و دلجويى و اصلاح حالشان برآيى و از نيكوكارشان تشكر كنى و از آزردنشان خوددارى نمايى و آنچه بر خود مىپسندى بر ايشان بپسندى و آنچه بر خود نمىپسندى برايشان نپسندى و سالخوردگانشان را به منزلهء پدر و جوانان را همانند برادران و پيرزنانشان را به منزله مادر و خوردسالان را بمانند فرزندان خود بدانى .
( 51 ) حق اهل ذمه ( اقليّتهاى مذهبى ) آن است كه آنچه را خدا از آنها پذيرفته بپذيرى و تا وقتى كه به پيمان الهى وفادارند ، بر آنها ستم روا ندارى » . « 2 »
19 - همو از ابوحمزهء ثمالى نقل كرده ، مىگويد : زينالعابدين علي بن حسين عليهما السلام فرمود : « محبوبترين شما در پيشگاه خداى عزّوجلّ خوش كردارترين شماست و بزرگوارترين شما در نزد خدا شيفتهترين شما بدانچه نزد خداست ، و نجات يافتهترين مردم از عذاب خدا كسى است كه از خداوند بيشتر از همه ترس و خشيت دارد ، و نزديكترين شما به خدا خوشخوترين شماست ، و پسنديدهترين شما در نزد خدا كسى است كه
هامش
( 1 ) - شورى / 31 .
( 2 ) - من لا يحضره الفقيه : 2 / 618 . خصال : ص 566 و تحفالعقول : ص 183 با اختلاف در عبارات و تقدم و تأخر . شايان ذكر است كه اينجانب با عنوان حقوق از ديدگاه امام سجّاد عليه السلام به تفصيل از ( تحفالعقول . . . ) با مقدمه و شرح مطالب در كتاب مستقلّى تنظيم نمودم و توسط انتشارات ضريح آفتاب منتشر شد - م .