دو . يا زوج و يا فرد است . ( مثال ديگرى در ضمن بيان احكام اين قسم ذكر مىشود )
« قسم چهارم » : صغرى منفصله و كبرى حمليه و عدد حمليه مساوى با منفصله است .
مثال اين قسم به عكس مثال قسم اول و از شكل اول است و بعدا در ضمن توضيح لازمى مثال ديگريهم ذكر مىشود .
« قسم پنجم » آنست كه صغرى منفصله و كبرى حمليه . و عدد حمليه بيشتر از منفصله باشد .
« قسم ششم » : صغرى منفصله و كبرى حمليه و عدد حمليه كمتر از منفصله است .
مثالهاى ايندو قسم نيز از اقسام اول استخراج ميگردد .
( 758 ) از اين تركيب نيز اشكال چهارگانه منعقد مىشود و استخراج مثالها براى خواننده آسان است . و اينك حكم هريك از اقسام نامبرده ذكر مىشود .
احكام قياسهائيكه عدد حمليه با اجزاء منفصله در آنها مساوى است
( 759 ) اين قسم بهترين اقسام قياسهاى مركب از حمليه و منفصله است . زيرا استخراج نتيجه از آن آسانتر و ذهن به آن آشناتر است .
قياس مركب از حمليه و منفصلهايكه عدد حمليه با اجزاء منفصله برابر است از جهت انتاج بر دو قسم است :