مشركان و يهوديان :
الف - قريش : پس از فاجعهء شكست بزرگ بدر ، قريش مصرّانه در پى گرفتن انتقام از مسلمانان بودند ؛ و براى باز گردانيدن كرامت و شرافت خود ، تصميم به عمليات نظامى گرفتند . غزوهء سويق هم نه تنها براى آنها سودى نداشت ، بلكه فرار افتضاح آميزشان در برابر تعقيب مسلمانان ، رسوايى جديدى را بر رسوايى جنگ بدر افزود . سريهء زيد بن حارثه نيز موجب انگيزش كينههاى پنهانى آنان عليه مسلمانان گرديده بود .
بر اساس تصميم بزرگان قريش ، سود كاروان ابوسفيان - كه جنگ بدر به خاطر آن بر پا گرديده بود - به تكميل آمادگى جنگ انتقامى آينده و تدارك آذوقه ، سلاح و نيروى نظامى لازم اختصاص يافت .
ب - مشركان مدينه و اطراف آن : مشركان مدينه بشدت تضعيف شدند ، زيرا بيشتر آنها اسلام آوردند و بقيه نيز خودشان را مسلمان وانمود مىكردند . قبايل مجاور مدينه نيز از قدرت اسلام به هراس افتادند ، از اين رو بيشتر آنها با مسلمانان هم پيمان شدند و بقيه از ترس ، در قلمرو خودشان منزوى گرديدند .
ج - يهوديان : پس از رانده شدن بنى قينقاع از مدينه ، حتى يك تن از يهود در اين شهر باقى نماند . يهوديانى هم كه در حومهء مدينه بسر مىبردند ، بويژه پس از جلاى وطن بنى قينقاع و قتل كعب بن اشرف ، از قدرت مسلمانان بيمناك گرديدند . از اين رو خود را به تعهداتشان پايبند نشان مىدادند ، گر چه در باطن ، براى نقض اين تعهدات پى فرصت مىگشتند .
نيروهاى طرفين :
مسلمانان : ششصد و پنجاه رزمندهء پياده و پنجاه نفر سواره به فرماندهى رسول خدا ( ص ) .
مشركان : 2900 تن از قريش ، هم پيمانها و احابيش * آنان به همراه صد نفر از بنى ثقيف . از اين شمار هفتصد تن فقط زره داشتند . نيروى سپاه شرك ، دويست اسب و
هامش
* - احابيش قريش : گروهى از قريش كه در دامنهء كوه حبشى در پايين مكه فرود آمدند و سوگند ياد كردند كه هميشه در دفع ديگران با هم متحد باشند . لغتنامهء دهخدا .