[
كلمهء 89 ] قهر و كين
برخى در دانشاندوزى و گرايش به مذهب ، تنها به دنبال سودهاى دنيايى هستند كه اگر موجب فراوانى آن شود ، ترجيح مىدهند و اگر موجب توانايى بيشتر گردد ، دين و دانش را حاكم مىكنند و چهبسا آنچه را خود داشته ، رها كرده و در دين ، فردى را مقتداى خود دانسته كه به آنان نعمتى رسانده يا هديهاى بخشيده است يا از كسى پيروى مىكنند كه شهرتش زبانزد عام و يارانش فراوان و زبانش گويا و مسلّط و دار و دستهاش زياد باشد . اين حقيقت ، مشهورتر از آن است كه مورد انكار قرار گيرد و بدين وسيله ، گروههاى زيادى از مردم به گمراهى و كفر كشيده و كافر شدند ؛ چهبسا عالمى در يارى و تأييد تمايلات دنيايى خود به اجتهاد بنشيند ؛ گرچه در عمق باطن به آن باور ندارد و بر خلاف آن معتقد است .
گاهى تمايلات و دوست داشتن او ، زمينهء اعتقاد او را فراهم مىآورد ؛ زيرا دوستى تو نسبت به چيزى موجب كورى و كرى تو در شناخت عيب او مىشود .
در اين مورد حكايتها و روايتها و دهشها و درآمدهاست و بدين سان خداوند اعمال آنان را به صورت حسرتها بدانها مىنماياند .