7 - الف ليله فارسى
پس از آنكه نسخه طبع بولاق منتشر گرديده است ، در حدود 1260 هجرى در تبريز بترجمه فارسى آن اقدام شده و اين ترجمه در حدود 1280 ق .
بطبع رسيده و بطورى كه در مقدمه آن اشعار مىشود ، در زمان محمد شاه ( صاحب اختيار كلّ ممالك آذربايجان ، بهمن ميرزا ، بهين فرزند وليعهد نايب السلطنه عباس ميرزا ) عبد اللطيف طسوجى تبريزى را فرمودند كه اين نسخهء بديع را از تازى بپارسى درآورد و افصح الشعرا ميرزا محمد على سروش اصفهانى را فرمودند بجاى اشعار عربى ، شعر فارسى از كتب شعرا ، مناسب همان مقام نويسد و هر شعرى كه بقصهء و حكايتى منوط و مربوط مىباشد ، مضمون آن را خود ، انشاء نمايد .
اين ترجمه در دوران سلطنت محمد شاه شروع شد و پس از 1264 ق . كه وى وفات يافته و نوبت سلطنت بناصر الدين شاه رسيده است ، اين خدمت بپايان آمده .
قديمترين نسخهء خطى كه از حيث نفاست خط و تصاوير و تذهيب بمنتهاى كمال است ، نسخهايست كه در كتابخانهء سلطنتى در تهران موجود مىباشد و در مقدمهء آن مينويسد : « كمترين كاتب حضرت السلطانى محمد حسين الطهرانى تحرير نمود 1269 . » و در پايان آن مينويسد : « بسركارى و دستيارى خانهزاد دولت ابد مدت قاهره ، دوستعلى خان معيّر الممالك ، اين شش جلد كتاب مستطاب الف ليله كه در مدت هفت سال تمام اتمام يافت و غيرت هشت روضهء عليين و نگارخانهء چين آمد ، صورت اختتام پذيرفته ، انجام گرفت . . . چاكر درگاه آسمان خرگاه ، رشيد الدين منشى بيكدلى بتحرير اين چند كلمه پرداخت ، فى شهر محرّم الحرام سنه 1267 »
از حيث فصاحت كلام و حسن تعبير و سلاست سخن و كمال انسجام ،