قبل از قى دادن ، معده و اطراف معده و دستوپاى بيمار را گرم كن ، كه عمل قى كردن آسان مىشود . بعد از آن آب ولرم همراه روغن حيوانى ، يا روغن زيتون ، يا آب ولرم مخلوط با شراب به بيمار بده بخورد ، قى مىكند .
و بدان ! كه براى بيماران غشى در هر حالتى و هر نوع غشى كه باشد و بهويژه كسانى كه از اثر پاكسازى و تخليه شدن از خون يا پاكسازى خلط ، يا پاكسازى پرشدگى ( امتلاء ) با غش كردن برخوردهاند ، به جز حالت غش كه از حركت خلطها به سوى رويهء بدن و خارج از بدن رخ مىدهد دستورات زير اجراء شود بسيار بهرهرسان است :
1 - ماساژ دادن و ماليدن مالشيهاى خوشبو بر دست و پا و گرم كردن آنها .
2 - ماليدن چيزهاى خوشبو از قبيل : روغن سنبل رومى بر دهانهء معده .
3 - گرمىبخشهاى از قبيل : خردل ، عاقرقرحا براى گرمى بخشيدن به دست و پا و دهانهء معده و غيره بسيار مفيدند .
4 - بايد پىدرپى ساق پاها و بازوهاى بيمار را باندپيچى كرد و باز كرد ، كه با جهت تخليه شدن برابرى كند .
5 - كسانى كه نياز به بند آوردن تخليه دارند بايد زير بغل آنان را بست .
6 - آب سرد بر روى بپاشند .
7 - دهانهء معده را ماساژ دهند .
هركسى كه سبب غش كردنش پاكسازى درونى است غش كردنش هر حالتى داشته باشد از اين دستورات استفاده خواهد كرد .
8 - نوشيدن شراب مخلوط با آب ، مگر اينكه مانعى در راه شراب خوردن بيمار باشد ؛ مثلا ورم يا خلط ناپخته و نارسيده يا به هم خوردن مزاج يا سردرد موجود باشد كه داراى چنين حالاتى شراب نخورد بهتر است .
اما اگر غش كردن بسيار شديد است و دشوار ، و نياز مبرم بود كه بيمار را نيروبخشى شراب بده و باك مدار .
9 - كسانى كه از نتيجهء فساد معده و بيمارى « هيضه » ( قى كردن و اسهال شدن درآنواحد ) ، گرفتار غش شدهاند از حمام رفتن استفاده مىكنند .
اما اگر غش از اثر خونريزى است ، حمام رفتن زيانبخش و بسيار بد است . حمام براى كسانى كه از عرق كردن زياد غش كردهند نيز بد است .
كسانى كه هنگام به هوش آمدن از نوبهء غش احساس التهاب در دهانهء معده مىكنند از حمام رفتن بهره مىبرند . اگر بيمارى از اثر ناتوان شدن دهانهء معده به غش كردن مبتلا شده است ، بايد در معالجهاش ضمادهاى نيرومند به كار برى كه عبارتند از ضمادهاى ساخته از :
1 - مصطكى و به و صندل و زعفران و سوسن .
2 - شراب و مسك .
قانون ( فارسى ) — صفحة 559
مساهمون: أبو علي سينا
ص٥٥٩