2 - احساس تپش در وسطهاى پشت .
3 - احساس درد در قصبه ، زيرا قصبه همچون ريه نيست كه حساسيت نداشته باشد ، اما دردى كه در قصبه احساس مىشود زياد نيست و سبك است .
4 - خارش در بدن پيدا شود .
5 - صدا غليظ مىشود .
6 - هرگاه زخم يا ورم قصبه به قرحه تبديل شد و چرك كرد ، بويى احساس مىشود كه به بوى ماهى مىماند .
7 - تف كردنى كم است .
فصل دهم دربارهء چرك ورم و جمع شدن ريم
كلمهء قيح ( چرك ) در اصطلاح طبيبان دو معنى دارد :
در معنى اول مراد از قيح همگانى است ، چرك در هرجايى از هر ورمى كه ريم در آن جمع باشد ، آن را قيح نامند .
مراد از معنى دوم كه در اصطلاح اطبا آمده است ، چركى است ويژهء بيماريهاى سينه و شامل چكيدهء ورم غير سينه نمىباشد ؛ و در اينجا مراد مادهايست كه فضاى ميان ريه و سينه را پر كرده است و اين ماده يا از دو سو به فضاى مذكور رسيده است يا از يكسو آمده .
مادهاى كه فضاى سينه را پر كرده است از كجا منشأ گرفته است ؟ سه احتمال دارد :
1 - از بالاييها ريزش كرده و يك دفعه آمده است و فضاى ميان سينه و ريه را پر كرده است .
2 - قرحه در ريه موجود است و چكيدهء آن را بيرون زده و فضاى مورد نظر را پر كرده است . اما اگر مادهء پر كنندهء فضاى ميان سينه از چكيدهء قرحهء داخل ريه باشد ، نه يكباره بلكه به تدريج مىآيد .
ورم يا قرحهء ريه عادتا و اكثرا بيست روز مىكشد تا باز مىشود و شايد قبل از بيست روز باز شود ، چكيدهء قرحهء ريه ، مادهء چرك آميخته با خون است .
هنگامى كه قرحه سر باز كرد آنوقت است كه به تدريج چرك و ريم از ريه بيرون آيد .
3 - ورمى در اطراف سينه تركيده است و مادهء چكيده از آن ورم است كه در فضاى نامبرده جمع آمده ؛ كه اين حالت و اين احتمال اكثريت دارد .
مادهاى كه از ورم اطراف سينه آمده و فضاى ميان سينه و ريه را پر كرده است از دو حالت خارج نيست :
الف - ريمى است پخته و رسيده .
ب - چيزى است كه به دردى ( تفل ) مىماند .
چنين مادهء چكيده از ورم رسيدهء اطراف سينه چهار حالت دارد :