اگر مادهء سزاوار راندن با تف بيرون دادن بند آمد و بيرون نيامد و شخص سرفهدار را تب فرا گرفت ، بدان كه ماده گنديده است و تبى كه روى آورده تب عفونى يا تب دق است .
علاج :
اگر تشخيص دادى كه سبب سرفه مزاج سرد ريه است ، سرفه را بررسى كن !
اگر سرفه زياد نيست و اندك است ، علاجش حبس نمودن نفس در سينه است ، كه نفس حبس شده در سينه بدون درنگ و به آسانى ريه را گرم مىنمايد . اگر نياز به داروى كارىتر افتاد ، دارويى كه براى اين حالت سردمزاجى ريه و ساير حالات سردمزاجى به كار آيد و بهرهرسان باشد ، شرحش به قرار زير است :
1 - مرّ با عسل به اندازهء يك فندق زير زبان گذارند .
2 - استرك با عسل به اندازهء يك فندق زير زبان گذارند .
3 - تهنشين قطران يك درهم تناول نمايند .
4 - سقّز درخت بنه همراه عسل به اندازهء وزن يك درهم بخورند .
5 - روغن بلسان با سكبينه به اندازهء يك مثقال يا قريب به يك مثقال بخورند .
6 - تخم نيمبند آميزه با گوگرد ، به همان اندازهء روغن بلسان و عسل .
7 - انگشتپيچهاى ساختهشده از لعابهاى گرممزاج .
8 - گاودانه با عسل .
9 - آب انار شيرين به حالت ولرم كه عسل يا پانيد بر آن ريزند .
ماليدنيها بر سينه :
1 - روغن سوسن با موم قرمز و كتيرا .
2 - روغن نرگس با موم قرمز و كتيرا .
داروهاى ديگر كه در اين علّت بهره رسانند :
1 - گلنگبين عسلى يا خوشاب انجير و مويز .
2 - آب حسل با حسل .
3 - بر باله و انجير .
4 - ريشهء شيرينبيان و پر سياوشان .
5 - يك مثقال « قوفى » ( نوعى صمغ صنوبر ) كه در روغن بادام حل شده باشد و غير اينها .
غذاى بيمار سرفهء سرد :
الف - سوپ گندم همراه شنبليله .
ب - روغن حيوانى .
ج - انجير و خرما .
د - بيخ گندناى شامى .