معالجهاش بپردازى بهتر است .
اما اگر مستحكم و پابرجا شد بايد حتما آب را به هر وسيلهاى باشد بركشى و چشم را از شرّ آن برهانى كه بركشيدن به آسانى معالجهء بدون بركشيدن نيست .
دستوراتى براى بيماران كه آب چشم آوردهاند :
بايد از سير شدن زياد ، از شراب خوردن ، از جماع پرهيز كنند . در بيست و چهار ساعت يك وعده غذا بخورند و آن هم وعدهء ناهار .
نبايد ماهى ، ميوه و به هيچ وجه گوشت غليظ بخورند .
قى كردن كه گفتيم براى پاكسازى معده خوب است ، براى بيمارانى كه آب ناباب در چشم دارند خوب نيست .
داروهاى علاج آب به چشم آمدن :
- داروهايى كه در باب ديدن ريزه ميزههاى ناموجود گفتيم در اينجا نيز مفيدند ، علاوه بر آنها ، داروهاى ديگر به قرار زيرند :
نسخه : ثمر پوستكندهء غار ، دو جزء ، صمغ عربى يك جزء . هر دو را در بول پسر بچهء نابالغ بسايند و خوب به هم زنند ، براى علاج آب به چشم آمده داروى خوبى است .
- اگر همين دارو را به جاى بول كودك در آب سايند داروى ناتوانى نيروى بينايى است .
نسخهء ديگر : افيلوس آمدى ( اطيوس آمدى - نسخه ) مىگويد : زهرهء مار با عسل بسرشند و در چشم كشند ، آب را بر طرف مىكند . من مىگويم نبايد از زهرهء مار نگران بود ، بسيارى از دانشجويان و دانشپژوهان زهرهء مار را آزمودهاند و ثابت شده كه هيچ سميّتى ندارد .
نسخهء ديگر : افشرهء دانهاى كه آن را به جزيرهء « فنقدس » ( قنيدس - نسخه ) نسبت مىدهند و دانهء فنقدسى يا قنيدسى مىگويند يك مثقال ، كمادريوس ( بيخ گياهى است شبيه دانهء بلوط ) يك مثقال ، بدل مرجان يك مثقال ، همه را با آب رازيانه بسرشند و در ديده كشند .
بركشيدن آب ناباب از چشم :
بايد تن بيمار پاكسازى شود ، بهويژه بايد سر را از مواد ناپسند تخليه كرد ، و اگر ديدى كه نياز به رگ زدن هست رگ بزن ! بايد دقت كنى بيمار به سردرد مبتلا نباشد ، مبادا در اثر آب بركشيدن در لايهء پردههاى چشم ورمى رخ دهد .
بيمار به سرفهء تند و شديد مبتلا نباشد ، نبايد بسيار غمگين يا زودرنج و خشمگين باشد . چنين كسانى كه بسيار اندوهبار يا زودرنجند و بسيار خشمگين مىشوند ، آب بركشيدن از چشم براى آنها فايده ندارد ، زيرا باز آب به چشم برگردد . بايد از شرابخوارى و جماع كردن و حمام رفتن دورى جويند . در جرّاحى چشم شتاب مكن ! منتظر بمان تا آب در يكجا جمع و متوقف مىشود ، و چيزى كه تراوش كردنى است از آن تراوش كند و اندكى غليظ و پرمايه شود . كه اين را رسيدن يا كامل شدن گويند . و در حال جمع شدن و در يكجا متوقف شدن و به غلظت گراييدن و از جايى كه اول در آن فرود آمده دور تر گردد . درحالىكه در انتظار رسيدن آب هستى ، نبايد رگ بيمار را بزنى و
قانون ( فارسى ) — صفحة 268
مساهمون: أبو علي سينا
ص٢٦٨