نمىشود . و چنانكه گفتيم اگر در جاى ديگر غير از عنبيه اين آب بيگانه گرد آيد و عنبيه كاملا مكشوف باشد ، همه چيز را و همه اجزاء چيز ديدنى را مىبيند .
ممكن است بندآمدنى در وسط سوراخ عنبيه سد راه چشم و عالم خارج باشد . كه در آن حال چشم كليه چيز ديدنى را مىبيند . اما در وسط ديدنى نقطهء سياهى گودال مانند مىبيند .
آب بيگانه كه به چشم وارد مىشود و راهبندان در ميان چشم و ديدنيها ايجاد مىنمايد ، دو حالت احتمالى دارد :
1 . صاف و شفاف و نازك است و نور و آفتاب را از تابش به چشم بازنمىدارد .
2 . بسيار پرمايه است و تابش و روشنايى را از ورود به چشم مانع مىشود .
آب چشم علاوه بر اختلاف در نازكى و غليظى در رنگ نيز اختلاف دارد كه ممكن است به رنگهاى زير ديده شود :
الف - هوايىرنگ .
ب - سپيد به رنگ گچ .
ج - سپيد به رنگ مرواريد .
د - سپيد مايل به كبودى .
ه - پيروزه رنگ آبى درخشان .
و - طلايى .
ز - زرد معمولى .
ح - سياهرنگ .
ط - به رنگ خاك .
ى - سبزرنگ .
آنهايى را كه به رنگهاى هوايى ، سپيد مرواريد رنگ ، سپيد مايل به كبودى و آبى درخشان فيروزهرنگ باشند به آسانى معالجه مىشوند . اما گچى رنگ و سبز و تيره يا بسيار سياه يا زرد باشد ، بركشيدن به آسانى را نمىپذيرد و علاجش دشوار است .
گاهى اين مادهء آبى به حدى غليظ و سخت مىگردد ، كه نتوان آن را آب ناميد . كه اين حالت علاجپذير نيست . آنچه از ساير حالات ذكر شده آسانتر معالجه مىشود نوع آب چشم است ، كه به حدّى نازك و آبكى است كه اگر چشم را در سايهء روشن ، سايهء همسايهء آفتاب معاينه كنى ، مىبينى ! و اگر انگشت بر آن گذارى و كمترين فشارى بدهى ، زير انگشت مىپراكند و همينكه انگشت برداشتى بازگردد و جمع آيد . اگر اين آزمايش نتيجهء مثبت داد ، بدان كه بركشيدنش بسيار آسان است . اما نكند اين آزمايش را بسيار بار تكرار كنى ، كه آب ممكن است چنان بپراكند و درهم برهم شود ، كه از بيرون كشيدن سرباز زند و بيرون آوردنش به زحمت افتد !
آزمايش ديگر هست ، و آن اين است :
قانون ( فارسى ) — صفحة 266
مساهمون: أبو علي سينا
ص٢٦٦