4 - دگرگون شدن سيما :
آسيبهائى كه گذشته از تغيير رنگ بر منظر و سيماى انسان تاثير مىگذارند عبارتند از چاق شدن زياده از حد و لاغر شدن مفرط .
فصل هفتم - مراحل بيمارى
بدان كه هر بيمارى را چهار مرحله است بقرار زير : شروع بيمارى ، افزايش يافتن بيمارى ، به منتهاى افزايش رسيدن ، و پايين آمدن آن . هرچه از اين چهار مرحله بيرون است همانا دورهء سلامت است . منظور ما اين است كه پيش از پديدار شدن بيمارى و بعد از مرحله نهائى آن حالت بيمارى پايدار نيست . براى شروع بيمارى و خنم آن زمانى محسوس و حكم ويژهاى هست . اوان شروع بيمارى زمانى است كه بيمارى بروز مىكند و حالات بيمارى يكنواخت سپرى مىشود و افزونى در كار نيست . زمان زياد شدن بيمارى هنگامى است كه شدت بيمارى پىدرپى رو به افزايش است . زمان نهائى آن عبارت از وقتى است كه همه اجزاء بيمارى بر يك حالت متوقف مىشوند و از افزايش بازميمانند . دوره پائين آمدن هنگامى است كه بيمارى رو به كاهش است و هر قدر بيشتر كاهش مىيابد پائين آمدن بيشتر نمايان مىگردد . اين چهار مرحله كه مدت بيمارى را مىرساند اوقات كلى نام دارد و گاهى هريك از اين مراحل را جداگانه به اوقات جزئى نام مىبرند .
فصل هشتم - بيمارىها بطور كلى
هريك از بيمارىها را به مناسبتى نامگذارى كردهاند و هر نامى اشارهاى از اندام بيمار يا حالت بيمارى را در بر دارد :
1 - برخى از بيمارىها كه بر اندام وارد آيند نامشان با اندام ذكر شده است ، مانند ذات الجنب و ذات الريه .
2 - برخى از آنها را از تاثيراتى كه بخشيدهاند نامگذارى كردهاند ، مانند بيمارى صرع .
3 - بعضى از بيمارىها نيز نام علت خود را همراه دارند ، مانند بيمارى سودائى .
4 - عدهاى را نيز از شباهتشان نامگذارى كردهاند مانند جذام ( داء الاسد ) و پاغر داء الفيل ) .