فصل ششم - حالتهاى شبيه بيمارى
در اندام آدمى عوارضى پديد مىآيند كه بيمارى بمعنى كامل نيستند . اين روىآوردها با بيمارىها همراهند و آنها را نوعى بيمارى مىشمارند . اين حالات شبيه بيمارى ، به جمال جسم مربوط هستند و چهار دستهاند :
1 - بيمارى مو 2 - بيمارى رنگ 3 - بوى نامطبوع 4 - دگرگون شدن سيما
1 - بيمارى مو :
بيماريهاى مو عبارتند از : پراكندگى ، ريزش ، كم نمو كردن ، شكستگى نوك ، ترك برداشتن ، باريكى بيش از حد ، راست بودن زياده از حد و سپيد شدن .
2 - بيمارى رنگ :
بيمارى رنگ ، تغيير آن از حالت طبيعى است . آسيبهائى كه رنگ را تغيير مىدهند شش نوعند :
الف - تغيير رنگ از سوء مزاج پيدا شده است و سوء مزاج از ماده ديگرى حاصل گشته است ، مانند رنگ بيمار يرقانى .
ب - ممكن است در تغيير رنگ مادهاى در كار نباشد كه سوء مزاج آورد ، مانند روى آوردن حصبه ( سرخك ) ناشى از مزاجى سرد ساده .
ج - زردرنگى كه شايد از مزاج ساده گرم ناشى شده باشد .
د - تغيير رنگ بر اثر عوامل نابودكننده ( رنگربا ) - مانند سيهچردگى و دگرگون شدن رنگ بر اثر تابش خورشيد و سرما و باد .
ه - پيدايش جسمهاى بيگانه بر پوست كه رنگ آن را تغيير مىدهد ، مانند لكههاى سياه ، خال ، ككومك و . . .
و - آثارى كه بعد از شفا يافتن از بيمارىهاى گسستگىآور بر جاى مىماند ، مانند اثر آبله و جاى دملها .
3 - بوى نامطبوع :
اتفاق مىافتد كه تن آدمى بوى نامطبوعى چون بوى گوسفند و از اين قبيل . . . بدهد .