ج - بيمارى آوند و تجويف كه چهار نوع است : اول اينكه آوند بزرگ و گشادتر شود ، مانند گشاد شدن هر دو كيسه بيضه . دوم كوچكتر شدن و تنگ گشتن ، مانند تنگ آمدن معده و يا تنگ شدن بطنهاى مغز در حالت صرع . سوم انسداد ، مانند بسته شدن بطنهاى مغز در اغما . چهارم ايجاد خلاء و خارج كردن ، مثلا در حالت شادى و سرور زياد ، يا حالت لذت زياده از حد كه سبب مرگ مىشود ، حفرههاى قلب خون را خارج مىكنند و از آن تهى مىگردند .
د - بيمارى سطح اندامهاست ، يعنى در آن آنچه بايد زبر باشد صاف مىگردد ، مانند معده و روده و آنچه بايد صاف باشد زبر مىشود مانند لوله ناى كه بيمارى ، صافى آن را به زبرى تبديل مىكند . « 11 »
2 - بيمارىهاى اندازه
بيماريهاى اندازه دوگونهاند :
الف - اندازهها از حد معينى كه بايسته است بيشتر باشد ، مانند بيمارى داء الفيل ( پاغر ) كه پا را بيشتر از اندازه كلفت مىنمايد . بيمارى زياده از حد بزرگ شدن ذكر نيز از اين قبيل بيماريهاست و اين بيمارى را فريسيميوس « 12 » مىنامند و همينطور است بيمارئى كه به شخصى بنام نيقوماخس ( ليكوماكوس ) روى آورد و بر اثر آن همه اندامهاى تن
هامش
( 11 ) - نسخه انگليسى : « د - بيمارى سطح اندامها . تغيير شكل سطح اندامها بر دو گونه است :
الف - از دست دادن زبرى طبيعى مانند صاف شدن لايه مخاطى معده و روده ( آتروفيك ) .
ب - از دست دادن صافى طبيعى مانند زبر شدن لوله ناى » .
( 12 ) - فريسموس( Farismous )نام يكى از خدايان يونانى است كه مجسمهاش وى را با آلت تناسلى بزرگ و در حال نعوذ نشان مىدهد . در اينجا منظور از بيمارى فريسموس همان بيمارى پرياپيسمPeriapism )يا( Priapismusمىباشد و آن عبارتست از حالت بيمارگونه نعوذ مداوم آلت مردانه كه اغلب دردناك مىباشد . علت آن عبارتست از اختلالات عصبى فونكسيونلى ، اختلالات گردش خون موضعى با بالا رفتن ويسكوزيته خون آلت همراه با اختلال در جريان خون در سياهرگهاى بولبوس كاورنوزوس( Bulbus cavernosus )، مثلا در حالت وجود ترمبوز در جسم غارى( Corpus cavernosum )، همچنين در فشارهاى حاصله برستون فقرات و مغز حرام در ناحيه زگمانهاى 5 - 2 ساكروم ، در موتيپل اسكلروز( M . S )، تابس خلفى( Tabes dorsalis )، مييليت ، آدنوم پروستات ، مسموميت با سرب ، اكسيد كربن ، نيكوتين و الكل نيز ديده شده است .