خلاصه از اين آش كه منحصرا تفنن شخصى شاه است به احدى خيرى نمىرسد و مال آن اين است كه آن را در رودخانهء شهرستانك بريزند و آب آن را با خود ببرد .
17 اوت - 1 محرم 1308
امروز روز اول محرم است كه ماه تعزيهدارى ايرانيان و اقامهء مراسم سوگوارى براى شهداى كربلاست به همين جهت عدهء كثيرى ملا و سيد با قباهاى بلند و عمامههاى سفيد و سبز و آبى به اردو وارد شدهاند .
يكى از ايرانيان وطندوست و ظريف به من گفت كه سه روز پيش بازيگرانى را تماشا كرديم كه وظيفهء خود را به خوبى به انجام رساندند حالا نوبت به بازيگران ديگرى رسيده است كه جاى دستهء پيشين را گرفتهاند . اين دسته را بدون اين كه بخواهم ايهامى به كار برده باشم بايد گربههاى ايران خواند « 1 » زيرا كه ايشان هم مثل گربه در هر خانهاى به عزت و خوشى جا دارند ولى در هر جا هم از كثافتكارى خوددارى نمىكند .
24 اوت - 7 محرم
شهرستانك براى ما تمام آن لطفى را كه طالبيم ندارد . درهء شرقى غربى آن با اين كه در ميان دو كوه محصور است و در بعضى نقاط وسعتى پيدا مىكند اما در محلى كه ما اردو زدهايم از سه طرف بسته و تنگ و گرفته است به همين جهت اندك بادى كه در امتداد اين دره بوزد همينكه به اردوى ما مىرسد عينا مثل اين كه از دهليزى بيايد شدت عجيبى پيدا مىكند و در مقابل وقتى كه هوا حركتى ندارد از بىهوايى انسان نمىتواند نفس بكشد . گرماى اينجا شديد نيست چه ميزان الحراره هيچ وقت در روز از 25 درجه بالاتر نمىرود و شبها هم به 10 درجه مىرسد بلكه به علت انقلابات هوا و بارانهاى متوالى درجهء حرارت غالبا پايينتر نيز مىآيد .
آب رودخانهء شهرستانك كه مشروب ماست از زمين كه مىجوشد مخلوط به گچ و خنكى آن هشت درجه است و تنها امتياز آن همين است . فضل ديگرى كه دارد اينكه
هامش
( 1 ) - غرض از اين ايهام جناسى است كه در زبان فرانسه بين دو كلمهء شا -Chatبه معنى گربه و لفظ « شاه » وجود دارد ( مترجم ) .