مادر ، وولىّ زن ، وولىّ دختر ، وولىّ پسر ، وولىّ عمو و عمه و خاله وخالو وبرادران مادر كيست ، ولى هر يك را به تفصيل مرقوم فرماييد . و اگر ميت وصيت كند به پولى كه جهت من روزه و نماز به اجاره بدهيد آيا از گردن ولىّ ساقط مىشود كه به اجاره بدهد و خود متوجه نشود ، يا اين كه بايد خودش متوجه نماز و روزه شود ؟ و بعد كه بايد به اجاره بدهد آيا بايد از مال ميت وجه بدهد كه نماز و روزه جهت ميت بگيرند ، يا ولىّ از مال خود وجه بدهد كه نماز و روزه بگيرند ؟
ج : ظاهر آن است كه اين مسأله را در رساله ء « خلاصة المسائل » ملاحظه فرموده ايد ، چه در آنجا مجمل قلمى شده ، و اما در كتاب « وسيلة النجاة » به تفصيل نوشته شده ، وخلاصه ء آن چه در وسيله هست وفتواى من بر آن است اين است كه بر پسر بزرگ واجب است قضاى نماز و روزه كه در همان مرض الموت از پدر فوت شده و يقين به فوت آن باشد و به غير آن چه در مرض الموت فوت شده قضاى آن بر ولىّ واجب نيست ، وولىّ همان پسر بزرگ است كه از براى پدر نمازى را كه در مرض الموت فوت شده [ بايد قضا كند ] ، و دور نيست كه بر مطلق پسر خواه بزرگتر باشد يا نه قضاى نماز مرض الموت پدر واجب باشد ، و همچنين احتمال مىرود كه بر پدر نيز قضاى نمازى كه از پسر در مرض الموت فوت شده واجب باشد ، اما حكم به وجوب نمىكنيم بر سبيل احتياط مىگوييم : خلاصه آن كه غير از پسر بزرگتر در قضاى نماز ، كسى ديگر ولىّ نيست ، مگر مطلق پسر و پدر كه احتمال ولى بودن ايشان مىرود ، و احتياط اولى است ، به اين نحو كه اگر پسر بزرگتر نماز مرض الموت پدر را قضا نكند ساير پسران قضا كنند و اگر پسر كسى بميرد و پسر نداشته باشد و پدر داشته باشد احتياط آن است كه پدر نماز را قضا كند ، و ديگر به غير از اينها در قضاى نماز كسى ولىّ نيست ، و قضاى نماز زن خواه مادر يا دختر يا عمه يا خاله يا زن واجب نيست ، و همچنين قضاى نماز برادر يا عمو يا خالو ونحو اينها هيچ يك واجب نيست ، و وجوب قضا بر پسر بزرگتر در وقتى است كه در وقت
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 140
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٤٠