اجاره به فقير دادن فايده از براى صحّت نماز و غسل نمىكند ، و اين از قبيل آن است كه كسى سؤال كند كه مىتوان مالى را از حوالى شهرى تاراج كرد ووجه آن را به فقرا داد ؟ و اگر كسى مضطر باشد به اين مرحله ، مثل اين كه مضطر باشد كه در ركاب پادشاهى باشد وموضع معينى در اردويى داشته باشد كه تخلَّف از آن ممكن نباشد اگر تواند از براى نماز و وضو و غسل به موضع مباحى رود ، و آن موضعى كه تعيين شده مال مردم باشد بايد از براى نماز و غسل بيرون رود به موضع مباح ، و اگر او را ممكن نباشد به هيچ وجه رفتن از آن موضع ، حكم كسى خواهد داشت كه در موضع مغصوب محبوس باشد ، در اين صورت نماز و غسل او در آن موضع صحيح خواهد بود . والله اعلم .
( 173 )
س 96 : چه مىفرماييد در خصوص نماز و غسل ، در جوىهايى كه آب داشت مثلًا ، امروز آب ندارد كه زراعت آنها را مردم تاراج كردند وبردند ، آيا مىتوان در ميان آن جوىها نماز كرد يا نه ، و در سر مرزهاى زراعات تاراج شده كه زراعت نداشت مىتوان نماز كرد يا نه ؟
ج : كسانى كه از غير از لشكرى است كه زراعت تاراج كرده اند مىتوانند نماز كنند ، چه ظاهر بر رضاى مالك است به نماز آنها ، و اما از آن لشكر پس ظاهر حال آن است كه صاحبان آن نهر ومرز راضى نباشند كه كسى از اين لشكر كه زرع آن را تاراج كرده اند در نهر ومرز آنها تصرّف و نماز كند ، در اين صورت نماز باطل خواهد بود ، وخلاصه آن است كه بايد علم حاصل باشد به رضاى صاحب ملك در نماز كردن در ملك او ، ومادامى كه احتمال عدم رضا برود نماز كردن در آنها صورت ندارد . والله اعلم .
( 174 )
س 97 : چه مىفرماييد در خصوص نماز و غسل در زمينهاى زراعت كه ديروز ديگران خراب كرده ، و من امروز وارد شدم واصلًا زراعت ندارد ، آيا من كه ضرر به صاحب ملك نمىرسانم نماز من چه صورت دارد ، آيا غسل صحيح
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 124
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٢٤