پرسيد : پيامبران پيش از تو نيز بر همين دين بودهاند ؟
فرمود : آرى .
پرسيد : پس شريعتها ؟
فرمود : شريعتها متفاوت بودهاند و آيين پيشينيان دورانش به سر آمده است .
گفت : اى محمد ، راست گفتى . اينك مرا دربارهء بهشتيان از اين بياگاهان كه آيا به اسلام بدان درمىآيند يا به ايمان يا به عمل ؟
فرمود : برخى از آنها به هرسه به بهشت درآيند . چنين كسى مسلمان مؤمن عامل است كه به هرسه به بهشت درمىآيد . يا نصرانى ، يا يهودى يا مسيحى است كه دو نماز را باهم به جاى مىآورد . به خداوند ايمان دارد و كفر از دل وانهاده است . او ايستاده بر جاى خود و بىآنكه عملى انجام داده باشد مىميرد ، اما همچنان از بهشتيان است . اين ايمان بدون عمل است . گاه نيز شخص يهودى يا نصرانى است و براى غير خدا صدقه مىدهد و انفاق مىكند . چنين كسى به جاى آفريدگار ، آفريده را مىپرستد و چون بر دين خويش بميرد ، به رغم عملش در دوزخ جاى گيرد ؛ زيرا خداوند تنها از پرهيزگاران مىپذيرد .
گفت : اى محمد ، راست گفتى . اينك بگوى كه آيا بر تو كتابى هم نازل شده است ؟
فرمود : آرى .
پرسيد : كدام ؟
فرمود : فرقان .
پرسيد : چرا خداوند آن را فرقان ناميده است ؟
فرمود : زيرا آيهها و سورههايش از هم پراكنده است و در لوحها و صحيفهها نازل نشده است ، در حالى كه تورات ، انجيل و زبور هركدام يكپارچه و در لوحها و صحيفهها نازل شدهاند .
گفت : اى محمد راست گفتى . اينك بگو كه آغاز قرآن چيست و انجامش كدام است ؟
فرمود : آغاز
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
و انجامش نيز اين است : . . . « 1 » ابجد .
پرسيد : تفسير ابجد چيست ؟
فرمود : الف آلاء يا نعمتهاى خداوند است ، ب بهاى خداوند است ، جيم جمال خدا است ،
هامش
( 1 ) . در نسخه اصلى اين قسمت سفيد است - ح .