نسخههاى چاپى اثر نيز به همين نسخههاى خطى استناد دارند .
2 - نسخههاى چاپى : بر پايهء نسخههاى خطى يادشده دو تحقيق بر اين كتاب انجام يافته و چند چاپ مبتنى بر اين دو تحقيق صورت يافته است :
نخستين آنها تحقيق على اكبر غفارى است كه در سال 1379 ق . براى بار نخست به چاپ رسيده و سپس اين تحقيق در چاپهاى مجدد نيز نشر يافته است . اين تحقيق بر پايهء دو نسخهء خطى سيد محمود زرندى و حسن مصطفوى تبريزى استوار است و چونان كه محقق يادآور گرديده ، گاه نيز در موارد اختلاف اين دو نسخه به نسخههاى كتابخانهء آستان قدس رضوى و نيز مدرسهء سپهسالار و همچنين نسخهء دانشكدهء حقوق دانشگاه تهران مراجعه شده است . « 1 »
دومين تحقيق از آن سيد محمّد مهدى سيد حسن خرسان است كه به سال 1390 ق . / 1971 م . در نجف : المطبعة الحيدريه نشر يافته و مشتمل بر مقدمهاى سودمند دربارهء كتاب اختصاص و انتساب آن است كه مترجم در يادداشت حاضر از آن بهره جسته است . « 2 »
ترجمهء حاضر
ترجمهاى كه اينك فرا روى داريد برپايهء متن مصحّح على اكبر غفارى انجام يافته است .
مترجم يادآورى چند نكته را بايسته مىداند :
1 - محقق متن عربى پاورقىهاى ارزشمندى نگاشته كه اين پاورقىها مگر آنها كه شرح يك واژه بوده ، عمدتا به فارسى برگردانده شدهاند . برخى از ارجاعهاى محقق متن عربى نيز ارجاع به منابع حديثى و مآخذى بوده كه حديث يادشده در متن اختصاص در آنها نيز وجود
هامش
( 1 ) . بنگريد به : يادداشت غفارى بر اختصاص ، ص 7 .
محقق محترم مشخصات دو نسخهء اصلى مورد استناد خود را چنين آورده است : نسخهء زرندى مشتمل بر 156 ورقه در ابعاد 24 * 14 سانتىمتر در هرصفحه داراى 23 سطر با طول سطر 8 سانتىمتر است . ابعاد كتابت در هر ورقه 18 * 9 سانتىمتر و كاتب آن محمّد بن على بن حر است و تاريخ كتابت نيز ندارد . نسخهء مصطفوى مشتمل بر 244 ورقه در ابعاد 5 / 19 * 5 / 13 سانتىمتر و در هرصفحه داراى 18 سطر با طول سطر 5 / 7 سانتىمتر است .
ابعاد كتابت در هرورقه نيز 5 / 8 * 17 سانتىمتر ، كاتب آن على بن محمّد على مشهور به شالى قزوينى و تاريخ كتابت هم رجب 1307 ق . است .
( 2 ) . براى مطالعهء بيشتر دربارهء انتساب كتاب اختصاص بنگريد به : خرسان ، مقدمهء الاختصاص ، ص 3 - 23 ؛ عاملى ، مأساة الزهراء ، ج 1 ، ص 171 - 185 ؛ شبيرى ، « شيخ مفيد و كتاب اختصاص » ، نور علم ، شهريور 1370 ، ش 40 ، ص 60 - 81 ؛ همان ، آذر و دى 1370 ، ش 42 ، ص 150 - 173 ؛ همو ، « الشيخ المفيد و كتاب الاختصاص » ، المقالات و الرسائل ، ج 9 ، ص 135 - 192 .