را در آن گرد آورد و به ولايت امير مؤمنان يعنى به نماز ولايت بداشت - و اين همان ولايت كبرى است - در آن روز پيامبران و رسولان و فرشتگان و همهء آنچه خداوند آفريده است و نيز دو گروه بزرگ آفريدگان ، يعنى پريان و انسانها و همچنين آسمانها و زمينها و مؤمنان همه به لبيكگويى گرد آمدند « فامضوا الى ذكر اللّه » ، « به سوى ذكر خدا روانه شويد » و مقصود از ذكر خدا در اين آيه امير مؤمنان است - و
وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ،
« دادوستد را واگذاريد » ، يعنى آن نخست را .
ذلِكُمْ
« اين » يعنى بيعت و ولايت امير مؤمنان عليه السّلام
خَيْرٌ لَكُمْ ،
« براى شما بهتر است » از بيعت و ولايت آن نخست ،
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ،
« اگر كه بدانيد » .
فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ ،
« پس چون نماز پايان يافت » ، يعنى بيعت امير مؤمنان عليه السّلام ،
فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ ،
« در زمين بپراكنيد » ، و در اينجا مقصود از زمين اوصيا است كه خداوند به طاعت و ولايتشان فرمان داده ، آنسان كه به طاعت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امير مؤمنان عليه السّلام فرمان داده است . خداوند در اين فرمان از امامان به كنايه ياد كرده و نامشان را نياورده است و بدينسان آنان را زمين ناميده است .
« وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ »
.
جابر گفت :
وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ .
امام عليه السّلام فرمود : اين تحريف است . چنين نازل شده است :
« وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ
على الاوصياء »
وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ،
« يعنى فضل خدا بر اوليا را بجوييد و خدا را فراوان ياد كنيد ، باشد كه رستگار شويد » . خداوند سپس در اين جايگاه محمد صلّى اللّه عليه و آله را مخاطب ساخت و فرمود : اى محمد
إِذا رَأَوْا ،
چون ببينند شكاكان و منكران
تِجارَةً
يعنى آن نخست را
أَوْ لَهْواً
يعنى آن دوم را ، « انصرفو اليها » ، به سوى آن بروند .
جابر گويد : گفتم :
انْفَضُّوا إِلَيْها .
فرمود : اين تحريف است . همانگونه نازل شده است :
وَ تَرَكُوكَ ،
تو را واگذارند
قائِماً ،
ايستاده با على ، اى محمد در اين هنگام بگو :
ما عِنْدَ اللَّهِ ،
آنچه نزد خداوند است از ولايت على و اوصيا ،
خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ
از بيعت آن نخست و آن دوم « للّذين اتّقوا » براى پرهيزگاران بهتر است .
راوى گويد : گفتم : اما در آيه عبارت « لِلَّذِينَ اتَّقَوْا » وجود ندارد .
فرمود : آرى ، اما چنين نازل شده است ، و مقصود از آن كسانى كه پروا پيشه كردهاند شما