خواهى كه رسالت محمّد صلى الله عليه و آله بدان فرا مىخوانْد و براى انكار ستمى كه پشتشان از تازيانهء آن مىسوخت ، اسلام آوردند و گروهى پس از پيروزى پيامبر صلى الله عليه و آله به خاطر واقعيتگرايى و نزديك شدن به شخص پيروز ، اسلام آوردند ، چنان كه در مورد بيشتر امويان ، داستان چنين بود .
همهء اينها در شرايط گوناگون - كه از نظر ارزش و مفهوم انسانى متفاوت است - اسلام آوردند و همه در يك مسئله ، يعنى پذيرش منطق و واقعيت موجود ، همگوناند ؛ امّا على بن ابى طالب عليه السلام ، مسلمان به دنيا آمده است ، چون او از نظر تولّد و رشد ، از معدن رسالت است و از نظر اخلاق و فطرت ، از خودِ اسلام است و شرايطى كه در آن آنچه را كه در جان خود از روح و حقيقت اسلام پنهان داشته بود ، اعلام كرد ، شرايطى چون شرايط ديگران نبود و ربطى بهانگيزههاى زندگى نداشت . زيرا اسلام على عليه السلام ژرفتر از آن بود كه به شرايط روز ارتباط داشته باشد ، چون از روح وى سرچشمه مىگرفت ، آن سان كه اشيا از معدنهاى خود و آبها از چشمه سار خويش مىجوشند .
چون كودك تا وقتى كه بدون اجازه و مشورت بتواند نماز واجب را ادا كند و به خدا و پيامبرش گواهى دهد ، نمىتواند از آرزوهاى درونى خويش ، تعبير كند .
اوّلين سجدههاى مسلمانان نخستين بر خدايان قريش بود و اوّلين سجدهء على عليه السلام بر خداى محمّد صلى الله عليه و آله بود .
آرى ! اسلام او اسلام كسى بود كه مقرّر شده بود تا بر دوست داشتن خير ، رشد كند و در سايهء توجّه پيامبر صلى الله عليه و آله ببالد و پس از او پيشواى دادگران گردد و ناخداى كشتى در درياى گردابها و موجها شود . « 1 »
از مجموع آنچه آورديم - كه اندكى بود از بسيار و حقايق تأييدكننده بسيارى را بر آنچه آورديم ، در اين مجموعه توان ديد - نكاتى دانسته مىشود :
هامش
( 1 ) . الإمام على صوت العدالة الإنسانيّة : ص 38 .