و - موقعيتشناسى در برخورد با دشمنان
278 . امام على عليه السلام : پيش از توانمندى ، بر دشمن يورش مَبَر . « 1 »
279 . امام على عليه السلام : نابود كنندهترينِ چيزها براى دشمنت آن است كه به وى اعلام نكنى كه او را دشمن گرفتهاى . « 2 »
ز - پرهيزاندن از شكنجه
280 . مسند زيد - به نقل از زيد بن على ، از پدرش ، از جدّش دربارهء امام على عليه السلام - : به درستى كه او ( على عليه السلام ) به عمر دربارهء زنِ حاملهاى كه اعتراف به زنا كرده بود و عمر دستور داده بود سنگسار شود ، گفت : « شايد بر سرش فرياد كشيدهاى يا او را ترساندهاى ؟ » .
گفت : چنين بود .
فرمود : « آيا از پيامبر خدا نشنيدى كه مىفرمود : " بر اعتراف كننده ، پس از شكنجه حدّى نيست . به درستى كه آن كه را دربند كشى يا زندان كنى ، يا تهديد كنى ، اقرارش [ ارزش ] ندارد ؟ " » .
گويد : عمر ، زن را آزاد كرد . سپس گفت : زنان ، ناتواناند كه فرزندى مانند على بن ابى طالب بزايند . اگر على نبود ، عمر هلاك مىشد . « 3 »
ح - نرمخويى تا زمانى كه توطئه در كار نباشد
281 . الأموال - به نقل از كثير بن نمر - : مردى ، مردى از خوارج را نزد على عليه السلام آورد و گفت اى امير مؤمنان ! ديدم كه اين مرد ، تو را دشنام مىدهد .
فرمود : « به او دشنام ده ، همانگونه كه به من دشنام داد » .
گفت : تو را دوزخى مىانگاشت !
هامش
( 1 ) . الإمام عليّ عليه السلام : لا تُوقِع بِالعَدُوِّ قَبلَ القُدرَةِ ( غرر الحكم : ح 10258 ) .
( 2 ) . عنه عليه السلام - في الحِكَمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ - : أقتَلُ الأَشياءِ لِعَدُوِّكَ ألّا تُعَرِّفَهُ أنَّكَ اتَّخَذتَهُ عَدُوّاً ( شرح نهج البلاغة : ج 20 ص 283 ح 244 ) .
( 3 ) . مسند زيد : ص 335 .