1569 - معناى كِبر
5385 بحار الأنوار - به نقل از ابوذر - : زمانى در آغاز روز در مسجد خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رسيدم و گفتم : اى رسول خدا ! پدر و مادرم به فداى شما ! مرا يك سفارشى كنيد كه خداوند مرا بدان نفعى رساند ، حضرت فرمود : اى ابوذر ! هر كس بميرد و در دلش ذرّهاى تكبّر باشد ، بوى بهشت را استشمام نمىكند مگر اين كه پيشتر توبه كند .
عرض كرد : اى رسول خدا ! من زيبايى را دوست دارم ، حتى دوست دارم بند تازيانهام و دوال كفشم زيبا باشد . آيا از اين حالت ، بيمِ كبر و خود پسندى مىرود ؟ فرمود : دلت را چگونه مىيابى ؟ عرض كرد : آن را شناساى حق و آرام گرفته به دو ، مىيابم . فرمود : پس اين حالت ، كِبر نيست . بلكه كبر ، آن است كه حق را فروگذارى و به ناحق روى آورى و به مردم با اين ديد نگاه كنى كه هيچ كس آبرويش چون آبروى تو وخونش چون خون تو نيست .
5386 امام على عليه السلام : فروتنى را جستم و آنرا جز در پذيرش حق ، نيافتم . پس حقپذير باشيد ؛ زيرا پذيرش حق [ انسان را ] از تكبّر دور مىسازد .
5387 الكافى - به نقل از عبدالأعلى بن اعين - :
امام صادق عليه السلام از قول رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
بزرگترين تكبّر ، پست شمردن مردم است و استخفاف نسبت به حق . عرض كردم : پست شمردن مردم و استخفاف حق چيست ؟ فرمود :
حق را نشناسد و از اهل حق بد گويد . پس هر كه چنين كند ، با خداوند عز و جل بر سر رداى او ستيزيده است .
5388 الكافى - به نقل از حفص بن غياث - : امام صادق عليه السلام فرمود : هر كه بر اين باور باشد كه از ديگران برتر است ، او در شمار مستكبران است .
عرض كردم : اگرگنهكارى را ببيند و به سبب بىگناهى و پاكدامنى خود ، خويشتن را از او برتر بداند چه ؟ فرمود : هيهاتهيهات ! چه
بسا كه او آمرزيده شود اما تو را براى حسابرسى نگه دارند ؛ مگر داستان جادوگرانموسى عليه السلام را نخواندهاى ؟
1570 - نكوهش متكبّر
5389 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : منفورترين مردمان ، شخص متكبّر است .
5390 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : روز قيامت دورترين شما از من ، پرگويان ، يعنى همان مستكبران ، هستند .
5391 امام على عليه السلام : در شگفتم از آدميزاد ، كه آغازش نطفهاى است و فرجامش لاشهاى و در اين ميان انبار غائط است و با اين همه تكبّر مىورزد !
5392 امام على عليه السلام : تكبّرنورزد ، مگر كسىكه پست است .
5393 امام صادق عليه السلام : هيچ مردى تكبّر يا گردنفرازى نكرد ، مگر به سبب احساس خوارى و حقارتى كه در خود يافت .
1571 - درمان كبر
5394 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : براستى كه خوش دارممرد با خوشحالى و افتخار چيزى را با دست خودش براى خانوادهاشببرد و بدين وسيله كبر را از خود دور كند .