284 . گذشت
1318 - ارزش گذشت
قرآن :
« سزاى هر بدى ، بديى است همانند آن . پس ، كسى كه گذشت كند و آشتى ورزد مزدش با خداست . براستى او ستمكاران را دوست ندارد » .
« [ پرهيزكاران ] كسانى [ هستند ] كه در توانگرى و تنگدستى انفاق مىكنند و خشم خود را فرو مىخورند و از خطاى مردم در مىگذرند ؛ و خدا نيكوكاران را دوست دارد » .
حديث :
4320 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه خشمى براى شما پيش آمد ، با عفو و گذشت آن را از خود دور كنيد ؛ زيرا در روز رستاخيز آواز دهندهاى جار مىزند : هر كه به گردن خدا مزدى دارد ، برخيزد . و كسى جز بخشايندگان برنخيزند . آيا نشنيدهايد كه خداوند متعال مىفرمايد : « پس ، هر كه ببخشد و آشتى ورزد ، مزدش با خداست » ؟
4321 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند بسيار باگذشت است و گذشت را دوست دارد .
4322 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد گذشت ؛ زيرا كه گذشت جز بر عزّت بنده نمىافزايد . پس از يكديگر گذشت كنيد تا خداوند شما را عزّت بخشد .
4323 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه پرگذشت باشد ، عمرش دراز شود .
4324 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از لغزشهاى خطاكاران در گذريد تا بدين سبب خداوند شما را از مقدّرات ناگوار نگه دارد .
4325 امام باقر عليه السلام : پشيمانى از گذشت ، برتر و آسانتر از پشيمانىحاصل از كيفر دادن است . « 1 »
4326 امام صادق عليه السلام : سه چيز از خصلتهاى ارزشمند دنيا و آخرت است : گذشت از كسى كه به تو ستم كرده است ، پيوستن به كسى كه از تو بريده است و بردبارى ورزيدن هر گاه نسبت به تو رفتار جاهلانهاى شود .
1319 - ترغيب به گذشت نيكو
قرآن :
« و ما آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آنهاست جز به حقّ نيافريديم . و بىترديد قيامت فرا مىرسد . پس گذشت كن ، گذشتى نيكو » .
حديث :
4327 امام على عليه السلام : كسى كه به واسطهء گناه كسى را سرزنش كند ، گذشت نكرده است .
4328 امام رضا عليه السلام - دربارهء آيهء : « پس گذشت كن گذشتى نيكو » - فرمود : مقصود ، گذشت بدون كيفر دادن و نكوهش و سرزنش است .
1320 - ترغيب به گذشت در هنگام قدرت داشتن
4329 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس در زمانى كه قدرت [ بر انتقام ] دارد گذشت كند ، خداوند در روز دشوارى از او گذشت كند .
4330 امام على عليه السلام : هر گاه بر دشمنت قدرت يافتى ، گذشت از وى را شكرانهء قدرت يافتنت بر او قرار ده .
4331 امام على عليه السلام : گذشت ، زكات پيروزى است .
4332 امام حسين عليه السلام : با گذشتترين مردم ، كسى است كه در زمان قدرت داشتن گذشت كند .
ر . ك : جبران ، باب 1608 .
هامش
( 1 ) . در معناى اين حديث چهار وجه احتمال داده شده است . رجوع كنيد به مرآة العقول ، ج 8 ، ص 194 .