برايشان درى گشوده نشود ، و از ايشان غم و غصّه بيرون نرود و تا آخر الابد راحتى بر ايشان داخل نشود .
نظم و ترتيب :
وجه پيوست قول خداى سبحان
( أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ )
بما قبلش اين است كه يعنى چگونه اين انسانى خيال مىكند كه خداى سبحان او را نمى بيند و حال آنكه او همان خدائيست كه او را آفريد و براى او دو چشم قرار داد و چنين و چنان نعمت داد .
و بعضى گفتهاند : آن متّصل است بقول خدا :
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ
، يعنى ما او را آزمايش كرديم وقتى تكليف به او نموديم ، سپس علّت آن را روشن ساختيم به اينكه براى او دو چشم قرار داديم .
و بعضى گفتهاند : متّصل است بقول خدا :
أَ يَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ
، و معنايش اينست ، چگونه چنين گمانى مىكند و حال آنكه ما او را ايجاد كرديم و اعضاء او را هم كه ببيند بسبب آن و سخن بگويد بوسيله آن ايجاد كرديم « 1 » .
هامش
( 1 ) - حاكم حسكانى در شواهد التنزيل صفحهء 332 گويد :
قوله تعالى ،فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ، فرات ابن ابراهيم باسنادش از ابان بن تغلب ، از ابى جعفر عليه السلام روايت نموده كه از آن حضرت سؤال شد از قول خداى تعالى ،فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ، پس آن حضرت دست مبارك را بر سينه خود زده و فرمود : عقبه ما خاندان رسالتيم ، كسى كه از آن بگذرد نجات يابد . . .