آنچه كه مرد هيثيت و آبروى خود را بوسيلهء آن حفظ مىكند صدقه است ، و آنچه مؤمن از مخارج خود انفاق مىكند ، پس بر خداست كه عوض آن را بعنوان ضمانت بدهد مگر آنچه در ساختمان يا معصيت صرف نمايد .
و از ابى امامه روايت شده كه گفت شما اين آيه را تأويل ميكنيد در غير - تأويلش ، و ما انفقتم من شيء فهو يخلفه ، من از رسول خدا ( ص ) شنيدم ، و كر شوم اگر دروغ بگويم ، ميفرمود ، بر شما باد كه اسراف در مال و مخارج نكنيد و بر شما باد بر اقتصاد و ميانهروى كردن ، پس هيچ قومى هرگز فقير و بينوا - نشوند كه اقتصاد نمودند .
سپس خداى سبحان فرمود :
وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً
روزى كه تمام ايشان را محشور نمائيم ، يعنى روز قيامت جمع مىكند آنهايى را كه براى غير خدا عبادت كردند و معبودين از ملائكه را براى حساب .
ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أَ هؤُلاءِ
سپس مىگوييم بفرشتگان آيا اين گروه كفّار ،
إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ
يعنى آنها بودند كه شما را ميپرستيدند و در عبادت شما را قصد ميكردند ، و اين بر وجه اقرار گرفتن و استشهاد از ملائكه است بر عقايد و معتقدات كفّار تا فرشتگان از ايشان و عبادتشان تبرئه شوند چنانچه خداى سبحان بعيسى ( ع ) فرمود
أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ
« 1 » آيا تو گفتى بمردم كه تو را و مادرت را دو خدا بدانند از غير خداى جهان .
ترتيب :
جهت اتصال و پيوست اين آيه بما قبلش اينست كه ايشان گفتند ما مال و اولادمان بيشتر است بيان فرمود كه ادّعاء آنها مردود است و ايشان معذّب و محبوس خواهند بود در روز قيامت .
هامش
( 1 ) - سورهء مائده آيهء : 116 .